Het verhaal van Mama Jos Korlefura, een TNS-moeder

‘Daar gaat ons schip. We zijn te laat’

Tekst: Rik Visschedijk
TNS (Teun, Nila, Serua) eilanden

NIJVERDALJustina Korlefura-Tanwey (87) is geboren op het vulkaaneiland Nila op de Molukken. Als klein meisje keek ze om zich heen en zei: “Ik hoop hier ooit nog een keer weg te gaan.” Na bijna tien jaar met haar gezin in kampen te hebben gewoond, moest ze een leven in Nederland opbouwen. Als de sirene bij een nabijgelegen fabriek ging zeiden ze tegen elkaar. “Daar gaat ons schip naar huis.”

Aan de muur van haar Nijverdalse woning hangt een foto van de Castelbianco. Het is de Italiaanse stoomboot waarmee Justina Korlefura-Tanwey met haar man en dochter op 27 maart 1951 uit Jakarta vertrok. De oudste dochter lieten ze achter, omdat ze toch weer snel terug zouden komen.
Waarheen de reis ging? ‘Naar een klein land, heel erg ver weg’, zegt Tanwey. ‘We hadden geen idee waar Nederland lag of hoe het eruit zou zien’.

April 1957 loopt de Castelbianco de haven van Rotterdam binnen. De familie Korlefura-Tanwey is gekleed op de Molukse temperaturen. Een sarong (een soort wikkelrok) en een blouse is alles wat ze aan hebben. “Wat is het hier koud”, is de eerste indruk van Nederland. Haar man, Victor Korlefura, kijkt om zich heen en zegt tegen Tanwey: “Volgens mij heeft hier een brand gewoed. Er zitten helemaal geen bladeren aan de bomen.” Op de Molukken kennen ze de vier seizoenen niet, daar is alleen een droge en een natte moesson.

In haar huis is het vandaag een komen en gaan van familieleden. Dochter Lies vertaalt de Maleise woorden van haar moeder naar het Nederlands.
Aan de muur hangen familiefoto’s. Boven de stoel waarin ze zit hangt een foto van Nila, het vulkaaneiland waar ze geboren is. Vandaag (16 september), wordt door de Molukse gemeenschap herdacht dat het 45 jaar geleden is, dat de eerste gezinnen uit diverse kampen zich in Nijverdal vestigden. De viering, waarbij de eerste generatie centraal staat, maakt Tanwey vooral triest. “Ik denk dat ik veel aan vroeger zal denken”, zegt ze. “En aan mijn man.”

Victor Korlefura diende als soldaat eerste klas in het KNIL. “Van de ene op de andere dag moesten we naar Nederland”, herinnert Tanwey zich.

De Italiaanse s.s. Castelbianco

In Nederland gaat de reis naar Amersfoort, voor een medische keuring. Daarna worden ze naar een kamp in Weert overgebracht. In kleine houten barakken worden de Molukkers opgevangen. Een kamertje met een potkachel en slaapkamertjes, dat is alles wat ze hebben. Voor gebruik van het sanitair moeten ze naar buiten. Het wonen in de barakken valt het gezin zwaar, maar ze houden de moed er in.

“Steeds hadden we het idee dat het maar tijdelijk zou zijn”, zegt Tanwey. De eerste maaltijd kan ze zich nog levendig voor de geest halen. “Aardappels”, zegt ze lachend. “Dat hadden we nog nooit gezien. Wat ontzettend vies vonden we dat.”

Al snel koken de Molukkers voor zichzelf. Er ontstaan in de barakken commissies die probeerden het dagelijks leven zo goed mogelijk in te richten.
Maar naarmate de terugkeer naar de Molukken langer duurde groeien ook de tegenstellingen.

“Bij één van de barakken stonden stapels hout, waarmee de regering een keuken wilde bouwen voor de Molukkers”, vertelt Tanwey. “Zegt Victor op een avond dat we in een andere barak slapen.. Wat blijkt? Korlefura heeft met een groep ‘s-nachts de stapels hout in de brand gestoken. Hij wilde niet dat de Molukkers met de Nederlanders samenwerkten en berustten in hun lot om in Nederland te blijven.”

Eén keer is de familie dicht bij een terugkeer. Korlefura tekent voor de Republik Indonesia, waarmee het gezin terug kan. Ze worden gestationeerd in Medemblik, van waaruit de tocht naar de Molukken aanvaard wordt. Korlefura zit echter in een commissie die de regelingen in de gaten houdt en ziet dat de oversteek slecht is geregeld.

Justine Korlefura-Tanwey, omringd door dochter Lies, achterkleinzoon Delano en (rechts) kleindochter Shakira. (Foto: Dinand Buisman)

“Met drie gezinnen zijn we in Nederland gebleven”, zegt Tanwey. Dat bleek een verstandige beslissing. Er was bar weinig geregeld. De terugkeerders werden op de trein naar Italië gezet, van waaruit de boot naar huis ging. “De mensen werden als het ware op het strand afgezet”, weet Tanwey. “Niets was voor hen geregeld. Velen zijn in krottenwijken beland.”

Na bijna tien jaar in kampen te hebben gewoond krijgt de familie een huis in Nijverdal toegewezen. Pas dan berust Tanwey in het lot. Van de overheid krijgen ze dertig gulden in de week. “Ik stond in het huis en dacht: Hoe moet dit nou? We hadden niets.”

Natuurlijk voelde het gezin – zoals zoveel Molukese gezinnen – zich ‘in den vreemde’. “Als ik een keer ma wilde eten, deed mijn moeder snel de gordijnen dicht”, zegt dochter Lies. “Want wat zullen de buren niet denken?”
De kinderen gingen in Nijverdal naar school.
“Je bent bezig om hier een leven op te bouwen. Het idee van een terugkeer naar de Molukken verdween in het achterhoofd”, zegt Tanwey. Ze aanvaarde het verblijf in Nederland, maar de heimwee bleef. Zeker bij Victor Korlefura. “Hij heeft het altijd moeilijk gehad en heeft zich nooit helemaal kunnen aanpassen”, zegt dochter Lies. Zijn overlijden viel wrang genoeg samen met de onrust in Indonesië in 1999. “In zijn laatste jaar was hij altijd aan het bellen met de familie op Ambon. Zijn bloeddruk steeg omdat hij zich zo’n zorgen maakte. Dat werd hem fataal.”

Naar Startpagina

Dam tot Dam Wandeltocht

“Wegens werkzaamheden, worden de passagiers naar Amsterdam CS verzocht via Utrecht CS te reizen” klonk door de luidsprekers van het station Rotterdam CS. “De trein van 07.42 uur naar Amsterdam CS zal met een omleiding naar Amsterdam rijden.” Op station Rotterdam CS staan tientallen passagiers.  Aan hun outfit is te zien dat zij wandelaars zijn. Vandaag, zaterdag 17 september  2006, vindt de Dam tot Dam Wandeltocht plaats.

De start is op de Dam in Amsterdam en de finish is in Zaandam. Ondanks de treinomleiding zijn wij binnen een uur in Amsterdam. De stad is nog maar net wakker, de duiven, die de Dam normaal bezetten, zijn nog in hun ‘slaapplaatsen’.  Wij kunnen daarom ongestoord naar de stempelplaats lopen. Vanaf acht uur kunnen de wandelaars hun eerste stempel halen en zich richting Zaandam begeven.

Wij hebben ons via het internet ingeschreven en twee weken geleden hebben wij onze stempelkaarten, trein- en buskaarten thuis toegestuurd gekregen.

De Dam tot Dam wandeltocht  wordt nu voor de 4de keer georganiseerd.
22 jaar geleden was men begonnen met de Dam tot Damloop (hardlopen). Dit hardloopfestijn is inmiddels uitgegroeid tot het grootste hardloopevenement van Nederland en zelfs de grootste bedrijvenloop ter wereld (meer dan 17.000 deelnemers). Honderduizenden toeschouwers zorgen voor een unieke sfeer langs de parcours van 10 Engelse mijl, 4 Engelse mijl en bij de Mini Dam tot Damlopen (0,6 en 2,2 km).

Le Champion, die dit hardloopevenement organiseert heeft 4 jaar geleden de Dam tot Dam wandeltocht aan toegevoegd. Een goede beslissing, dit jaar doen er 9.158 deelnemers aan mee.

De wandelaars kunnen kiezen uit vier te lopen afstanden n.l.:  9, 18, 26 en 40 km.  Onze keuze valt deze keer op 26 km. Het weer was erg goed, dus een succesvolle wandeltocht is in wording.


Japanse touristen

De eerste 5 km lopen wij door het centrum van Amsterdam. De Japanse touristen waren er heel vroeg bij, om de mooie zeventiende-eeuwse herenhuizen langs de grachten vast te leggen. De route gaat verder langs de Oude Schans.
Le Champion heeft gezorgd dat wij bij de 1e rust, na 5,1 km voorzien worden van zuiver bronwater van AH.

Wij vervolgen onze tocht op de Zuider IJ-dijk naar Schellingwoude.  Het dorp Schellingwoude ligt aan de Noorder IJdijk tussen Nieuwendam en Durgerdam.

Aan de Noordkant van het IJ staan de Oudhollandse dijkwoningen, die het dorp een intieme sfeer geven. De route is nagenoeg verkeervrij, wat voor de wandelaars een pré is.
Bij de tweede verzorgingspost worden wij verwend met allerlei lekkere producten van Bolletje.
De andere verzorgingsposten voorzien ons van diverse fruit en dranken.
Overal bij de rustplaatsen zijn toiletten geplaatst. Andere activiteiten, zoals stijldansen en live muziek helpen de wandelaars om voor even, hun vermoeidheid te vergeten.


de molukse wandelaars uit….Assen

Le Champion heeft  hiermee wederom haar naam als organisator van massale sportevenementen bevestigd.
De sfeer langs de route is vanouds feestelijk, café’s zijn open, de straten versierd en de live-muziek maakt het ambiance helemaal compleet.

Bij de finish in de sporthal De Vang halen wij onze laatste stempel. De band op het podium speelt  muziek, die het publiek stimuleert om een dansje te wagen.
Vrolijke, feestvierende wandelaars, die volgend jaar  de Dam tot Dam wandeltocht  beslist niet zullen overslaan.

Foto’s van Dam tot Dam Wandeltocht 2006

De 5e Dam tot Dam Wandeltocht  vindt plaats op: za. 22 september 2007

Naar Startpagina

Airborne Wandeltocht 2006

Airborne Wandeltocht is een herdenkingstocht in het kader van de Slag om Arnhem
in september 1944. Een eerbetoon aan de ruim 1700 Engelse en Poolse militairen die in de Slag om Arnhem het leven lieten en begraven liggen op de Airborne Begraafplaats te Oosterbeek. Een wandeltocht, die ons meeneemt en in onze gedachten laat meebeleven, wat hier in deze omgeving in September 1944 gebeurde.

Slag om Arnhem
De Slag om Arnhem, was de veldslag die van 17 tot 25 september 1944 in en rond Arnhem plaatsvond, als onderdeel van Operatie Market Garden
“Op zondag 17 september 1944 werden we vanuit Engeland overgevlogen en landden we per parachute of zweefvliegtuig tamelijk ver van Arnhem bij het dorpje Wolfheze.
De Duitsers waren volkomen verrast en bijna slaagden we er in veldmaarschalk Model, de commandant van alle Duitse strijdkrachten in deze streken, gevangen te nemen” aldus het relaas van een Airborne veteraan.

Met deze luchtlandingsoperatie wilde de Britse generaal Bernard Montgomery bij Arnhem of de schipbrug, of de spoorbrug, of de verkeersbrug over de Rijn laten veroveren.
Gelijktijdig zou een grondoffensief het Britse 2e Leger, met in de voorhoede eenheden van het 30e Legerkorps, via eveneens door luchtlandingsoperaties veroverde bruggen bij Son, Grave en Nijmegen tot in Arnhem brengen.

Market Garden
De luchtlandingsoperaties kregen de codenaam Market, het offensief van de grondtroepen de codenaam Garden.
Het plan van Market Garden was, in korte tijd door oostelijk Nederland door te stoten tot het IJsselmeer.
Hiermee zouden twee doelen bereikt worden. Ten eerste zouden de Duitse troepen in Nederland afgesneden worden. Na hun capitulatie zou de voor de aanvoer essentiële haven van Antwerpen voor de Geallieerden bereikbaar zijn. (Op dat moment was de noordelijke oever van de Westerschelde nog in Duitse handen, en verliep de gehele aanvoer van materieel en voorraden via havens in Frankrijk.) Ten tweede zou het Ruhrgebied binnengevallen kunnen worden vanuit het noorden, waarmee de Siegfriedlinie omzeild zou kunnen worden. Tevens zou de route naar Berlijn open liggen.

De Politie Sport Vereniging Renkum weet een mooie wandelparcours uit te zetten door de bosrijke omgeving van Renkum en Wolfheze, waar de slag om Arnhem werd geleverd.

Duiker
Wij wandelen op de duiker onder de spoorlijn September 1944.
(Duiker is een doorlaat onder een weg, voor het afvoeren of inlaten van water.)
Dit is de grootste duiker in de spoorlijn Utrecht-Arnhem op dit trace, oorspronkelijk bedoeld voor afvoer van hemelwater. De bewoners uit de omgeving schuilden hier in September 1944 voor het oorlogsgeweld.
Op 19 september werd deze ‘tunnel’ gebruikt door de Britse en Poolse troepen.
Via deze verbinding met het terrein ten zuiden van de spoorlijn bereikten zij met voertuigen (jeeps) en kanonnen hun kameraden in de Wolfhezer- en Bilderbergbossen.

Aan deze 60e editie van het grootste ééndaagse wandelevenement ter wereld nemen 31.109 wandelaars aan deel.
Een geslaagde jubileumviering. Het weer speelt hierbij een doorslaggevende factor.
Bij de start van het officiële defilé zorgt de showband Jubal uit Dordrecht voor een spetterend optreden.

De 61e editie van de Airborne Wandeltocht wordt gehouden op: zaterdag 1 september 2007

Foto’s © Ahiolo
Airborne Wandeltocht 2006

Naar Startpagina