Kerstfeest in Muli (Merauke) anno 1956

Uit: Een noken vol herinneringen

Dit is één van mijn vele herinneringen aan Merauke…het stukje hieronder gaat over de bezigheden rondom het Kerstfeest in Muli. Muli is een dorpje, dat op ongeveer 5 km van Merauke ligt.

Mijn vader werkte in Muli als zendeling; op door-de-weekse-dagen was hij hoofd van 3 klassen basisschool en ‘s-zondags leidde hij de kerkdienst. De rest van zijn tijd gebruikte hij om zijn gemeente te dienen.
Mijn moeder werkte als onderwijzeres op de Openbare Lagere School B in Merauke.

Voorbereidingen in en om het huis
Tegen de kerst, was het altijd druk bij ons thuis. Voorbereidingen voor het kerstfeest..  Mijn moeder bakte cakes en we moesten haar daarbij helpen. Broer Paul (RIP) klopte eieren om later gemengd te worden met meel, suiker en andere ingrediënten tot cake-beslag. Ik smeerde ik de bakvormen met boter (Blue Band), zodat de cakes niet aan de bakvormen plakken.
Elektrische- of gasoven hadden we niet, immers we kookten op houtvuur. Van een vierkante olie blik maakte mijn vader een oventje. De cakevorm met beslag werd in de oven gelegd, die van onderen en boven verwarmd werd met houtskool. Soms kon de houtskool te heet zijn, dan gebruikten we het zachte schil van cocosnoot. Dit brandt korter en minder heet.

Het huis moest helemaal opgeruimd worden. Het erf schoongevegen, soms moest nog een muur gewit worden, m.a.w. alles moest weer pico bello uitzien.
Mijn moeder had hierin de leiding.
Dan kwam mijn vader binnen, keek rond …. keek mijn moeder aan…. schudde slechts zijn hoofd en zei: “Marta, Marta….” en liep weer naar buiten.
Ik vond wel vreemd… waarom zei hij “Marta” zo heet mijn moeder helemaal niet en ook niet haar 2e naam.

Voorbereidingen op school en in de kerk
In de maanden november en december zagen we mijn vader minder dan anders.
Als de school uit was, bleef hij nog na om zich voor te bereiden op de kerst. Elk jaar werd op de kerstavond een ‘kerst-stukje‘ uitgevoerd. Uren besteedde hij aan script schrijven, rollen verdelen, mensen ervoor benaderen, daarna dagenlang met ze repeteren. Repetities met het fluitorkest en het kinderkoor.. Hij had de hele regie in eigen handen.
Tegen de tijd dat de kerst naderde merkte ik dat de spanning in hem opkwam.
Dan pakte hij zijn dubbelloops geweer … ging het bos in om te jagen.
Als hij later terugkwam, met of zonder buit, was de rust in hem weer teruggekeerd.

De dochter van Herodias danste terwijl haar moeder in de deuropening stond te kijken

Kerstversieringen en kerstboom
Een paar dagen voor de kerst werd de kerstboom in de kerk opgetuigd. Kerstballen en kerstversieringen waren toen nog nergens in de winkels te verkrijgen.
Van crèpepapier maakten wij, (kinderen) slingers. De ronde vruchten van bintangorboom of (buah bintangor) van ca. 5 cm diameter, verfden we met felle kleuren om in de boom te hangen als kerstballen.
Omgewikkeld in aluminium papier werden deze bintangorvrucht mooie glinsterende kerstballen. Natuurlijk moesten we eerst een gaatje maken in de vrucht en het vruchtvlees eruit halen, wat er over bleef was het harde schil (te vergelijken met een kalebas).

Als kerstverlichting gebruikten we echte kaarsen, die in zelfgemaakte bamboe standaard in de boom werden bevestigd. Het kostte ons uren om deze kerst-versieringen te maken. En geloof me…. dat waren echt leuke creatieve uren.
Een mooie boom (geen den of spar) van 3 meter, kapte men in het bos en dan… in actie allemaal…. versieren maar…
Onder de kerstboom stonden in plaats van cadeaus, twee emmers met water erin. Het gebeurde wel eens dat de kerstboom tijdens de viering in brand vloog, vandaar deze 2 emmers.
De hele kerk werd versierd. Slingers hingen overal, de boom stond statig naast de kansel.

De kerstviering
De kerk was tot aan de nok toe gevuld. Niet alleen met mensen uit ons dorp Muli, maar ook uit Merauke.
Ook de moslimkinderen, die bij mijn vader op school zaten, en hun ouders en familie waren er allemaal.
Meer dan 30 procent van de leerlingen van deze Christelijke Dorpsschool waren moslim-kinderen. Enkelen van hun deden zelfs mee in dit kerststukje.
Waauw… wat bijzonder, dat kon allemaal zo maar, 55 jaren geleden. Ik, ik kreeg een heel bescheiden rolletje in deze kerstuitvoering. Een rolletje als ‘kindsoldaat’ van Herodes. Twee keren mocht ik opkomen. Een keer om Johannes de Doper op te halen uit de gevangenis en de andere keer aan het einde.

Het hoofd werd op een schaal binnengebracht aan het meisje gegeven, en zij bracht het naar haar moeder.

De dood van Johannes de Doper
Het stuk ging over de dood van Johannes de Doper (Mattheüs 14 1:12). Herodes had Johannes de Doper destijds laten arresteren en in de boeien geslagen en hem in de gevangenis geworpen om Herodias, de vrouw van Filippus, de broer van Herodes.
Johannes had namelijk tegen Herodes gezegd: “U mag haar niet tot vrouw nemen“.
En hoewel Herodes Johannes de Doper wilde doden, deed hij dat niet uit vrees voor het volk, dat Johannes voor een profeet hield.
Toen Herodes een feest gaf ter gelegenheid van zijn verjaardag, danste de dochter van Herodias te midden van de aanwezigen, en dat viel bij Herodes in de smaak. Daarom zei hij dat ze zou krijgen wat ze maar zou vragen, en hij bezegelde die belofte met een eed.
Door haar moeder daartoe aangezet zei ze: “Breng me dan op een schaal het hoofd van Johannes de Doper.” Deze vraag bedroefde de koning, maar omdat hij in het bijzijn van zijn tafelgasten een eed gezworen had, beval hij dat men het haar zou brengen, en hij gaf opdracht Johannes in de gevangenis te onthoofden. Het hoofd werd op een schaal binnengebracht aan het meisje gegeven, en zij bracht het naar haar moeder. (Matheus 14: 3-12)
De kerstuitvoering was een groot succes. Dagenlang was de kerstviering in Muli het gesprek van de dag. Niet alleen in Muli maar ook in Merauke.

Het finale lied. Het kindsoldaat rechts voor u op de foto…..c’est moi.

Het verhaal van Marta en Maria
Vele, vele jaren later, begreep ik pas waarom mijn vader op een van die drukke dagen in december zijn hoofd schudde en “Marta, Marta..” tegen mijn moeder zei.
In Lucas 10 : 38-42 las ik het verhaal van Marta en Maria: Toen ze (Jezus en zijn leerlingen) verder trokken ging hij een dorp in, waar hij gastvrij werd ontvangen door een vrouw die Marta heette. Haar zuster, Maria, ging aan de voeten van de Heer zitten en luisterde naar zijn woorden. Maar Marta werd helemaal in beslag genomen door de zorg voor haar gasten. Ze ging naar Jezus toe en zei: “Heer, kan het u niet schelen dat mijn zuster mij al het werk alleen laat doen? Zeg tegen haar dat ze mij moet helpen”.
Jezus zei tegen haar: “Marta, Marta, je bent zo bezorgd en je maakt je veel te druk. Er is maar één ding noodzakelijk. Maria heeft het beste deel gekozen, en dat zal haar niet worden ontnomen”.

Vandaag de dag, is het nog niet veel veranderd, Marta’s kom je nog steeds tegen. Marta’s zijn alleen maar bezig met hun eigen ‘ding’. Zoals, wat voor kleren doen we aan met kerst!
Waar gaan we met de 1e Kerstdag naar toe?.
Wat moeten we klaarmaken voor de gasten?. De kerstbomen moeten opgetuigd worden, andere kerstversieringen…. huizen, tuinen worden voorzien van vele kleurrijke lichten.
Hoe meer lichten hoe mooier enz..

Het Licht
Lichten…. ja…Kerstfeest is natuurlijk het feest van Het Licht. Het Licht dat de andere lichten doet vervagen.
Jezus Christus is Het licht in de nacht. De herders op de velden van Efrata hadden het gezien. De wijzen uit het Oosten hadden het gevolgd naar Bethlehem en Maria had voor het gekozen.
Wat..wat is uw keuze?…..  “Wens u een Kerst vol licht, rust en vrede”

Naar Startpagina

11 Reacties op “Kerstfeest in Muli (Merauke) anno 1956

  1. Bung Annis,

    Heerlijk om even een kijkje te nemen in het verleden hoe er bij jullie kerst werd gevierd.
    Dat Papa Ano Marta Marta riep en je er later pas achter kwam wat er mee bedoeld werd is prachtig!

    Jullie 1e Kerst in Nederland met 40cm hoge sneeuw,heel erg koud en mama Coba in sarong kabaja naar de kerk bijna niet kon lopen,( ik zie het beeld nog voor me) en gevallen was,kasihan ben ik niet vergeten.

    Dankbaar voor het feit dat we met elkaar zoveel mogen delen en mogen uitkijken naar het Licht die voor iedereen op deze wereld schijnt.

    Vredige Kerst toegewenst voor jullie beiden
    Kalweta!!!

    Maria

  2. Lieve Maria,
    bedankt voor je lieve reactie. Inderdaad onze eerste kerst in Nederland of beter gezegd in Loosdrecht, kan ik me nog goed herinneren.
    Allemaal herinneringen, die ik nu realiseer, hoe rijk we eigenlijk zijn als we ze koesteren.
    Kalweta.

  3. Beste Annis, bedankt voor de prachtige herinnering, en fijn dat je er nog beeldmateriaal (al is het maar zwart/wit) van kunt laten zien. Een bewijs geleverd dat moslims en christenen best naast elkaar kunnen leven, als je samen dezelfde God aanbidt, en Hem niet toe eigent. Moge “vrede op aarde” ook gelden voor iedereen, ongeacht zijn/haar geloofsovertuiging. Fijne, veilige dagen toegewenst, mede namens Emmy (Martha).

  4. Lieve oom Annis,

    Dank u wel voor het delen van prachtige en warme kerstherinneringen aan Muli! De manier waarop u schrijft laat ons intens meegenieten van hoe het toen was.

    Mooi ook om te lezen dat u zelf nog exact de (kerst)kleuren en (kerst)geuren van weleer naar boven kunt halen. Alle respect daarvoor!
    Tot slot mijn bijzondere dank voor uw spirituele bijdrage over “Het Licht”. Het feit dat u mij laat nadenken over die ene keus geeft aan dat er zeker meer is dan kerstversiering en oliebollen. Terimah kasih!

    Amatoo,
    Jack

  5. Mooi verhaal Annis, in 55 jaar is er misschien toch wel niet zo heel veel veranderd.

    Fijne kerstdagen en een goed 2011

    Leo en Mary Reijm

  6. Lieve Ineke en Annis,

    Ik moet best huilen bij het lezen van je herinneringen. Wat een prachtige tijd was onze jeugd, vol liefde voor elkaar en wat
    een creativiteit hadden onze ouders.
    Dat neemt toch niemand meer van ons af.
    Ik zat bij je moeder in de eerste klas, van haar heb ik alleen goede herinneringen, ze was altijd aan het zingen, ze was streng maar rechtvaardig.
    Je vader heb ik pas in Nld. bewust meegemaakt en eerlijk gezegd ben ik tot nu toe nog geen enkele dominee tegengekomen die aan hem kan tippen,als mens en als dominee.
    Wij wensen jullie een heel goede kerst en een heel gezond ,liefdevol 2011 toe.
    liefs en groetjes,

    Susan , Theo en kids.

  7. Beste Annis en Ineke,

    We leven nu alweer in de laatste week van januari van het nieuwe jaar. Echt “Marta”, geen tijd gehad jullie e-mail te beantwoorden, alsmaar druk2 met andere dingen.

    Wat een mooi verhaal. Het doet me denken aan de verhalen die mijn moeder vaak genoeg aan ons vertelde. Ik kan me nog herinneren dat wij zelfs nog in beginjaren in IJsseloord, eind jaren ’50/begin jaren ’60, kaarsjes in de kerstboom hadden en er stonden ook emmers water onder de boom. De voorbereiding naar de kerst, tolong mama pukul telor untuk bikin cake, atau kue bidji2. Pidjit katjang untuk bikin katjang goreng. De verhalen hoe het vroeger ging op de Molukken. Gezellige momenten. Maar niet te vergeten het belangrijkste moment, allen samen rondom de piring natzar voor middernacht biddend wachtend op de komst van het Kindje Jezus dat Licht ter wereld brengt. Het belangrijkste in een ieders leven.

    Zoals mijn moeder(RIP)altijd zei: Op de Molukken kan je elkaar nog de hele maand januari een gelukkig nieuwjaar toewensen. Dus bij deze Annis en Ineke wensen wij jullie met jullie gezin een Gelukkig, Gezond, Succesvol en Sportief 2011.

    Liefs,
    Leny, Joseph & kids Telussa

  8. Hallo Leny, Otjep en kids,
    bedankt voor je reactie. Het is natuurlijk een erg herkenbare herinneringen uit de jaren ’50 voor de Molukkers niet alleen op de Molukken, Papua maar ook in de ‘Molukse-kampen’ in Nederland.
    Herinneringen, die ik koester en op deze wijze graag doorgeef aan de latere generaties.
    Ook jullie allerbeste wensen voor het jaar 2011… Amatoo…Annis

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s