Het verleden beleven 1.2 (terug in Merauke na 52 jaar)

IMG_1514 a klNa een geweldige ontmoetingen (reünie) in Jayapura, waren we (Ineke en ik) naar Merauke gegaan. Het was een bliksembezoek van 3 dagen en nachten.
Ineke was geboren in deze hoofdstad van de Zuidelijke Provincie van Papua, waar ik mijn jeugdjaren had doorgebracht. Hier in Merauke willen we ons verleden beleven.

Beelden uit mijn jeugdjaren schieten door mijn hoofd, als de Merpati 737 Merauke nadert en de piloot het landingsteken geeft.
De wuivende klapperbomen verwelkomen ons, na meer dan 50 jaren verblijf in de andere plaatsen in de voormalige Ned. Nieuw Guinea en Nederland.
Zouden we de ‘oude’ Merauke nog  kunnen terugvinden?
Omdat ik als kleine jongen elke dag van Muli naar school moet lopen, herinner ik me elk huis en elk erf aan de Mopahweg (nu Jalan Raya Mandala).
En natuurlijk ook de oude waringinboom, die in Bambu Pemali staat.
Voor Ineke is het vinden van de plek waar ze geboren was heel belangrijk.
Enkele jaren geleden hoorden we dat haar geboortehuis reeds was afgebroken.
…

Het ritje met de taxi van het vliegveld Mopah naar Hotel Swiss-Belhotel in Bambu Pemali duurt nog geen 10 minuten.  Naar mijn schatting moet het niet meer dan 4 km zijn. We rijden door Mopah, Spadem en Muli tot ons hotel in Bambu Pemali.

Het hotel staat schuin tegenover het huis van familie Reawaruw, ongeveer waar vroeger het huis van familie Jaquard stond.
Vanuit de taxi kan ik niets en niets herkenbaars ontdekken ook de oude statige waringinboom, waarvan de luchtwortels dreigend over de weg hingen.

Speurtocht naar het verleden
We laten onze koffers in de kamer en beginnen met onze speurtocht naar het verleden. Lopend….ja lopend zullen we in deze 3 dagen door Merauke of Maroke gaan.
Er zijn nog enkele gebouwen uit de Nederlandse periode, die nu er nog zijn.

We lopen vanaf ons hotel in Bampel (Bambu Pemali) over de Jalan Raya Mandala richting de haven. Aan de rechterkant van de weg bij een afslag naar Kelapa Lima herken ik enkele huizen, die veel lijken op de huizen van oom Bas.
Daar tegenover staat een school, die overeenkomt met de Chinese School.

De oude  Militaire kazerne, enigszins verbouwd, heeft nu nog dezelfde functie.
Het voetbalveld tegenover, heet nu lapangan Mandala. Lapangan Mandala is een (recreatie-)stadspark met een publieke podium en sportmogelijkheden zoals basketbal, zaalvoetbal.
Sommige huizen van toen,  die achter het voetbalveld stonden, zijn er nog steeds. Wel lijken ze in mijn herinneringen vele, vele malen groter dan nu.

Openbare Lagere School B
En dan …. tegenover Toko Dua, voor velen uit Maroke, beginnen hier hun educatieve vorming, de Openbare Lagere School B (B staat voor Maleistalige Lagere School. A, Nederlandstalige Lagere School).
De waterput onder de manggaboom, bijna een symbool voor de school geworden .
De put is weer in gebruik genomen. Zij levert nu drinkwater aan honderden gezinnen in de omgeving.

Het is niet alleen de bron waaruit water wordt geput, maar heeft een sterke symbolische betekenis voor de school. Bij deze school behoort deze bron, de bron van inspiratie en kennis is voor bijna alle kinderen uit Maroke.
Het doet me heel erg zeer te zien hoe vervallen de school is geworden. Twee van de zes klaslokalen hebben nauwelijks meer een dak. In één van de lokalen, die omgebouwd is tot een woning, woont een gepensioneerde leerkracht van de SMP (Sekolah Menengah Pertama) met zijn gezin.
“”Na de Nederlandse tijd is deze school gebruikt als  SMP. Ik was toen directeur van de school. Toen de SMP naar een andere locatie wordt verhuisd, hebben ze deze school omgebouwd tot woningen voor de leerkrachten. Nu ben ik gepensioneerd en woon nog steeds hier”” aldus de ex-directeur, die ons een kleine rondleiding gaf.
Achter de school-lokalen zie ik dat van de grote ronde betonnen regenwater opvangbak, alleen de bodem nog overblijft.


De lange stoffige, smerige veranda, die vroeger altijd zo glinsterde…

De lange stoffige, smerige veranda, die vroeger altijd zo glinsterde brengt me weer terug naar mijn kleuterperiode. Ik was toen pas 4 1/2 jaar jong en mocht nog niet naar school. Kleuterschool en kinderdagverblijf waren er niet. Totdat ik officieel naar school mocht, ging (moest) ik elke dag met mijn moeder mee. In de klas waar ze les gaf, was ik er ook.
En als ik er genoeg kreeg van tekenen, ging ik op het schoolplein spelen of op de koude vloer van deze lange veranda slapen. De koude vloer voelde zo lekker aan, vooral op het heetste deel van de dag.

De oude toiletten doen nog steeds haar dienst.
Dat hoeft niet aangekondigd te worden…, al van ver komt het ‘aroma’ ons tegemoet…. Onvoorstelbaar… na meer dan 50 jaar…… weer hier te lopen over de voetafdrukken van vele en vele kinderen, die je bij name kent…..

Kantin Mesran
Op de plaats waar toen de Shell benzinestation was, staat nu het eethuis Kantin Mesran van Ata Lekahena. Een herinnering aan het benzinestation is de ‘paal’ waarop Shell embleem stond, echter nu met het embleem van voor mij onbekend benzine merk.

De ontmoeting met Ata is zeer hartelijk. Ata’’s vader en mijn vader waren collega’s en ze zat bij mijn moeder op school. We nemen de kans waar om in haar Kantin Mesran onze middagmaaltijd te gebruiken.


….zie je een hele lange laan met grote bomen….

Ine’’s herinnering over Merauke
Als men over Merauke heeft, komt bij Ineke de volgende herinnering op:
“Als je in de haven van Merauke uit de boot stapt, zie je een hele lange laan met grote bomen, rechts aan het einde van de laan woont tante Beth en oom Piet. Tante Beth (tante van Ineke) runt een pasanggrahan *”.

We willen natuurlijk deze herinneringen toetsen. We lopen over de weg waar het Gouvernementshotel en het residentshuis stonden. Het Gouvernementshotel draagt nu de naam Hotel Asmat en heeft een facelift gekregen. Het residentshuis staat niet meer.

Aan het einde van deze straat stond toen links de pasanggrahan*, rechts de Europese begraafplaats.
Kijken we links de straat in dan zien we in de verte de haven.
“Dit is dus de hele lange laan met grote bomen”. Het is nog steeds een mooie laan met grote bomen alleen de afstand tot de haven is vele vele malen korter dan in Ine’s herinneringen.

* pasanggrahan is een logeeradres of tijdelijk verblijf van gouvernementsambtenaren op doorreis.

Sumur bor
Vanaf de haven lopen we door de vroeger zo statige straat met mooie huizen op palen. Huizen op palen, omdat de rivier Maro regelmatig buiten haar oevers treedt.
In deze huizen woonden over het algemeen (Indische) Nederlanders of Molukse hoge ambtenaren.
Aan het einde van de straat zou dan de Sumur bor zijn. Sumur bor is een warm water-zwavelbron. Als kleine jongen was ik hier regelmatig te vinden.

Nu behoort Sumur bor tot een toeristisch object, ‘Wisata Sumber Air Panas Merauke’. Vanaf de bron werd een waterleiding aangelegd onder de weg door, naar de overkant  waar een ‘dames’ bad is ingericht.

De Palmenlaan
De Protestantse ‘Elim’ kerk en het ziekenhuis daar tegenover staan nog steeds. Hoewel beide gebouwen in de loop der jaren enkele faceliften hebben gehad, zijn ze nog goed te herkennen.
Toch moet ik wennen aan de tropenkleur (felle, harde kleuren) van de kerk.
Zo ook met de Europese Lagere School achter de protestantse Elim kerk.


Rumah tua van familie Wenno….

Kampong Ambon (Ine’’s geboorteplek)
De naam Kampong Ambon duidt aan dat hier zowel vroeger als nu alleen maar Ambonezen wonen.
We komen Kampong Ambon binnen aan de kant waar familie Tatipikalawan woonde en lopen over een smalle geasfalteerde weg. Slechts voetgangers en brommers zijn toegestaan.
Dan op het derde erf aan de rechterkant van de weg, stond vroeger het huis, waarin Ineke, mijn vrouw was geboren…..  helaas staat het huis er niet meer.
Het was een huis speciaal voor  bestuursambtenaren, die voor enkele jaren in Merauke overgeplaatst waren.
We stoppen voor het erf om wat foto’s te maken. Enkele minuten staan we stil, kijkend naar het ‘plekje’, ieders in eigen gedachten …. Een speciaal moment, een heel speciaal moment voor Ineke….

Ineke: ““Een bijzonder, apart gevoel dat ik niet in woorden kan beschrijven……met toch een beetje brok in mijn keel. Ik vind toch jammer dat het huis niet meer staat….het zij zo”.”

De huizen die aan deze weg staan, zijn in al die jaren niet veel veranderd. Sommige zijn gerenoveerd of erbij gebouwd.
Het huis, bijna aan het eind van de weg is nog steeds in de ‘oude stijl’.
Muur van gaba gaba (bladnerven van sagopalm) opgetrokken en het dak van zink.
Heel goed onderhouden, echter in zeer opvallende oranjekleur geverfd.

Tevreden liepen we terug naar Bambu Pemali waar ons hotel staat.
Terug naar het hotel, dat van alle comfort is voorzien, die helemaal in deze tijd past. Morgen gaan we naar Muli. Muli, mijn Muli het decor van mijn jeugd….

Foto’s © Ahiolo
MAROKE Album 1

Naar Startpagina

7 Reacties op “Het verleden beleven 1.2 (terug in Merauke na 52 jaar)

  1. Indrukwekkend verhaal kan mij de gevoelens voorstellen die je op zo’n moment ervaart. Ik kreeg zelfs deze gevoelens over mij toen ik jullie verslag las. Heel leuk om te lezen. Gr. Bert

  2. NA ZOVEEL JAREN TERUG, ECHT SUPER LEUK DAT JULLIE NOG STEEDS AAN MERAUKE HERINNERINGEN HEBBEN.
    KIJK ALS JE IETS OVER SCHOLEN WIL WETEN NAAR ONZE SITE PJNS.NL WIJ HELPEN AL 26 JAAR SCHOLEN IN MERAUKE EN OMGEVING
    AMATO WIM JONG

    • Hallo Wim leuk dat je nog even op bezoek bent. Ik zal PIJNS.NL zeker checken.
      Een LS-klasgenoot van mij gaat zondag a.s. naar Merauke. Hij gaat voor het eerst terug. Hij heeft daar nog 2 broers wonen.
      Wim een fijne dag verder.

      • ik heb met veel interesse jullie verhaal over Merauke gelezen.
        Ik ben daar geboren in 1956 en weer weggegaan in 1962.
        Mijn intentie is om Merauke nog een keer te gaan bezoeken.
        Hebben jullie nog een reisadvies/websites?
        Alvast bedankt voor de reactie.

  3. Hallo Annis,

    Ook wij waren in 2004 naar Kampong Ambon geweest ik denk dat jullie,Ineke en jij naar het zelfde plek zijn geweest waar ooit het huis heeft gestaan, gebleken dat Ineke daar is geboren,later bewoond werd door de familie Picasouw ,enkel een lege plek.Jammer !. Zoals je het zelf al beschreef stond ik even stil starend naar het lege plek moment van stilte zie ik nog voor me als klein meisje altijd naar opa Abe en oma Udi. Mooie blijvende herinneringen die wij ik altijd zal zullen blijven dragen en koesteren. snik snik Wat mij betreft moet Merauke Reunie blijven.!!!Annis,bedankt dat wij je mooie intressante website mogen bezoeken.

    • Bedankt Yaya voor je reactie en het delen van je eigen herinneringen. Onze herinneringen zullen we altijd blijven koesteren.. daarom is elkaar ontmoeten en elkaars verhalen delen o zo belangrijk… ‘k kan haast niet wachten tot 2 juli a.s. hoop jullie en nog vele mensen uit Maroke te ontmoeten.. amatoo

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s