Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (1.3)

Papua klKorte geschiedenis
Jayapura is de hoofdstad van Papua, een oostelijke provincie van Indonesia.
De stad is gesticht in 1910 door de Nederlanders als een administratief centrum genaamd Hollandia. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Hollandia bezet door de Japanners.
In 1944 kwam de stad in handen van de Geallieerde strijdkrachten waarna generaal MacArthur zijn troepen in de stad verzamelde om de Filippijnen te bevrijden.
Van 1949 tot 1962 was Hollandia de hoofdstad van de kolonie Nederlands Nieuw-Guinea.

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Lees eerst: Unieke Scholen Reünie in Jayapura (Hollandia)

Deze unieke scholenreünie zal dan plaats vinden in Sentani op 16 juni 2012. Ongeveer 70 ex-scholieren uit verschillende werelddelen hadden gehoor gegeven aan deze uitnodiging.
Voor mij was het bijna 51 jaar geleden, dat ik afscheid nam van Hollandia.
Om precies te zijn op 3 augustus 1962, toen vloog ik samen met de vele militairen, die hun taken in de voormalige Ned. Nw-Guinea hadden gedaan, naar Nerderland.

Naar Hollandia
Zo’n unieke scholenreünie als deze, willen we (Ineke en ik) voor geen goud missen, daarom waren we op 5 juni 2012 reeds in Den Pasar (Kuta). Hier bleven tot en 14 juni dan vlogen we  oostwaarts naar Jayapura.

IMG_1006 kl

Airport Surabaya

Een reis met hindernissen
De Blue Bird taxi reed ons van ons verblijf aan de Jl. Majapahit naar de Domistic Airport van Bali.
Omdat de ingang van Domistic Airport Bali door bouwwerkzaamheden geblokkeerd was, moesten we met onze koffers een ommetje maken om te kunnen inchecken.
Gelukkig verliep het inchecken probleemloos. De vlucht naar Jayapura met Lion Air ging via Surabaya. In Surabaya hadden we tijd genoeg voor de transfer naar Jayapura.
Op ons gemak gingen we uitgebreid eten, daarna winkeltjes bekijken.
Een half uur voor de boarding, toen we de gate wilden passeren, bleek dat we niet bij de transfercontrole hadden aangemeld om zo een “sticker” op onze boardingkaart te krijgen.
De sticker op je boardingkaart betekent dat de airportbelasting is betaald….pfffff …. Snel naar transferbalie … en met behulp van een vriendelijk baliepersoneel waren we toch nog op tijd voor onze vlucht.
Echter door voor ons onbekende redenen moesten we in Makassar overstappen op een andere vlucht, die naar Jayapura ging.

Sentani en mijn herinneringen
Een uur later dan gepland, kwamen we in Sentani-Airport aan.
Het vliegtuig landde op een ‘nieuwe’ grotere landingsbaan dan de oude, die verderop ligt.
Uit het vliegtuigraam zag ik de oude bekende hangaar nog staan.
Echter nu zijn verschillende gebouwen eromheen gebouwd.
Achter de hangaar en de gebouwen rijst de bijna donkergroen gekleurde Cycloopgebergte als een reus omhoog.

Ongeveer 500 m van de hangaar vandaan stonden toen huizen, die bewoond waren door luchthaven-, meteo-medewerkers en ambtenaren.
In één van deze huizen had ik in 1959 een kamertje gehuurd. Samen met Bonnet en heer van der Sluys bewoonden we dit huis. Beide heren werkten voor de RWD (Rijkswaterstaat dienst). In zijn vrije uren was Bonnet de barbier van Sentani. Hij leerde mij knippen en ik mocht van hem oefenen bij zijn jeugdige klanten…In mijn kamertje van 2 bij 3 m (het was eigenlijk de keuken), woonde ik meer dan 2 jaren.
Naast ons huis legden we een badmintonveld aan. Het was een groot succes want het werd een ontmoetingspunt van de buurtbewoners. ‘Three in one concepts’….knippen, sporten en gezelligheid.
‘Zou ik ons huis na 50 jaar nog kunnen vinden ?’ Later toen we van Merauke terugkwamen hadden we de straat met dezelfde ‘oude’ huizen bezocht.

IMG_1781 kl

In dit huis woonde ik in Sentani.
Op deze open plek, hadden we een badmintonveld aangelegd

Heleboel herinneringen schoten door mijn hoofd.
Zoals de dagelijkse busrit naar school, van Sentani naar Dok 5 in Hollandia Haven. De rit duurde ongeveer 2 uur. Om toch op tijd te zijn nam ik altijd de bus van 05.30 uur.

Huiswerk maken in mijn kamertje, dat slechts voorzien was van een bedje zonder matras, wel een matje erop, een stoel en ingebouwde kastje voor mijn kleren.
Eten deed ik bij familie Souhoka, die 2 huizen verder woonde.
Voor de rest moest ik voor mezelf zorgen.

Selamat datang di Hollandia (welkom in Hollandia)
Toen we de volle aankomsthal binnen liepen, zag ik tussen de vele mensen een bekend gezicht. Norman, ex-schoolgenoot en organisator uit NL.
Norman en enkele ex-scholieren uit Nederland verwelkomden ons hartelijk met de woorden “Selamat datang di Hollandia”

Hoe ik op dat moment voelde, kan ik mij nog steeds niet herinneren. Misschien ervoer ik dit alles als een droom ? Een ding is zeker…..ik had nooit gedacht dat ik na 50 jaar op dezelfde plek zou staan als toen op 3 augustus 1962.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia 1

Naar Startpagina

Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (2.3)

Papua kl

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Over de bandensporen van 50 jaar geleden
Ik was enigszins opgewonden, ondanks dat ik alleen maar 3 jaren in Hollandia woonde, waarvan 2 jaren in Sentani. (Hollandia was de hoofdstad van Ned. Nw-Guinea en Sentani was en is nog steeds de luchthaven van Hollandia)

Norman had geregeld dat Roy, zoon van Olly ons naar ons hotel Le Premiere in Entrop zou rijden.
We reden op dezelfde autoweg, waarover 50 jaar geleden onze bus dagelijks reed om ons van Sentani naar school in Dok 5 te brengen. De weg slingert zich als een ‘zwarte slang’ door de ‘ruwe’ Cycloopgebergte.
Doordat aan beide kanten van de weg nu vol staan met huizen, liet mijn oriëntatiegevoel mij zo nu en dan in de steek.
Gelukkig kon Ray ons de nodige informaties geven, zodat de diep ‘weggestopte’ herinneringen langzaam weer naar boven komen.

Kota Nica
Tussen deze ruwe berggebieden bevinden zich ook vruchtbare dalen. Eén ervan is Kota Nica. Op dit vruchtbare dal was het landbouwproefstation. Op deze proeftuin werd aan o.a. fruitteelt, cacao- en koffieteelt…gedaan.
Kota Nica was een dorp op zich, waar de medewerkers van de proeftuin en hun gezinnen woonden. Ze kregen hier landbouw-opleiding en werden ingewijd in de technieken van de mechanische landbouw en alles wat ze te maken kregen in deze unieke proeftuin. Het was een unieke gouvernementsopleiding, zo uniek dat ze  VN-vertegenwoordigers van Cuba en Columbia op bezoek kregen. Kota Nica had ook haar eigen weerstation.

IMG_1472 kl

Jacqueline bocht
We passeerden de vroeger zo gevaarlijke en beruchte Jacqueline bocht. “Wie in Hollandia, kent Jacqueline niet”. Over deze haarspeld kromming gaat de volgende legende:
“Hier zou de ‘heilige’ Jacqueline, een beeldschone vrouw de aandacht trekken van elke voorbijgaande passant, waardoor veel ongelukken gebeurden.
En als zij zich dan omdraait heeft ze een gat in haar rug”.

De haarspeld kromming is inmiddels veranderd in een flauwe bocht, de weg is verbreed met twee extra rijbanen. Om dat te realiseren werden stukken van de bergwand uitgehakt.
Helaas…..de extra rijbanen mogen nog niet in gebruik genomen worden, omdat de regering en de grondeigenaren nog steeds niet eens zijn over de financiële afwikkelingen.

Bekende spot langs de route
Deze route kan ik me nog heel goed herinneren, we reden langs het Meerzicht. Meerzicht, tijdens de Ned. Nw-Guinea periode “the place to be” voor de watersportliefhebbers, de Nederlandse Militairen en (Indische-) Nederlanders.
Hier vertoefde men vaak in de weekenden om te zwemmen, waterskiën of gewoon genieten van het mooie uitzicht over het Sentanimeer…..
Het uitzicht over het meer is nog steeds even mooi, echter op deze plek zijn nu slechts enkele paalwoningen te vinden…

IMG_1396 kl

Schietincident in Waena
Wat voor mij nieuw is langs deze weg, is het plaatsje Waena, vroeger heette deze voormalige Amerikaanse Ordnance (*): ‘Motorpool’, die tot Hollandia Binnen of Kota Baru (Abe Pura) behoort.
In de eindjaren 50 (vorige eeuw) vestigden zich hier de migranten uit Biak-Stad, Mandori (Biak- Noemfoor), Sentani en Sorido.
Nu wonen hier ook veel transmigranten uit de Baliemvallei in het binnenland van Papua.
(*) een dienst van het leger belast met de aanschaf, distributie en bewaring van munitie.

Toen we door Waena reden zagen we groepjes zwaar bewapende militairen en politiemensen.. langs de weg staan.
Ray vertelde ons dat gisteren, 14 juni, toen we onderweg van Den Pasar naar Jayapura waren, in Waena een schietincident had plaatsgevonden.

Hierover staat in het Algemeen Dagblad van 14 juni het volgende:
bron: ANP
In de stad Waena in de Indonesische provincie Papoea zijn donderdag rellen uitgebroken nadat politieagenten een onafhankelijkheidsstrijder hadden doodgeschoten. Dat meldden Indonesische functionarissen.

Het slachtoffer was een vooraanstaand lid van de onafhankelijkheidsbeweging in de regio West-Papoea, het vroegere Nederlands Nieuw-Guinea. Volgens een politiewoordvoerder weigerde hij zich over te geven. Daarop schoten agenten hem neer. In een reactie op zijn dood stak een woedende menigte auto’s en huizen in brand.

West-Papoea werd in de jaren ’60 door Indonesië geannexeerd. Sindsdien strijden leden van de Organisatie voor een Vrij Papoea voor onafhankelijkheid. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch riep de Indonesische regering donderdag op om hulporganisaties en journalisten toe te laten tot het gebied.

IMG_1799 kl

Mooie uitzichtpunten
De lange ‘zwarte slang’ kruipt van Sentani naar Jayapura langs de stijle bergwand van het Sentanimeer en Jautefanaai. Bij de vele bochten biedt deze weg geweldig mooie uitzichtpunten.
Het is zeker de moeite waard om hier te stoppen en te genieten van de adembenemende vergezichten en de vredige rust die ze uitstralen.
Soms, heel soms kan de vredige rust verstoord worden door harde muziek vanuit de vele warongs, die bij deze uitzichtpunten zijn gebouwd.
Vooral bij zonsondergang, zijn deze uitzichtpunten de ultieme plekken voor een romantische date en of om te genieten van al het mooie dat de natuur biedt..

Ons hotel in Entrop
De rit van Sentani Airport naar ons hotel in Entrop duurde slechts 50 minuten.
Jaren geleden, deed onze bus (met houten banken), dubbel zo lang over om in Entrop (Berg en Dal) te komen.

Hotel Le Premiere

De dagen, die we in Jayapura waren, verbleven we in hotel Le Premiere. Jl Raya Kelapa Dua Entrop No 18.
Een mooi hotel, dat nog geen 2 jaren oud is. Echter het steekt wel af in haar omgeving.
Het hotel staat in de wijk Entrop. Entrop ligt voor de wijk Berg en Dal en Hamadi, enkele kilometers van de haven en het centrum van Jayapura. Vroeger was hier één en al moeras, Entrop ligt immers in een dal.
Door de toename van de inwoners van Jayapura is deze wijk ontstaan.
Dat hier ‘laag’ ligt, was duidelijk te merken. Door de vele regenval in de afgelopen dagen stonden vele straten blank. Ook de ….. straat voor ons hotel…

Met man en macht werkte men aan de weg. Omdat de bodem ‘zacht’ was stortten ze eerst een betonnen onderlaag, waarop daarna geasfalteerd werd.  Tegelijkertijd werd het afwateringssysteem vernieuwd.
Ray manoeuvreerde zijn auto, waarvan de banden ongeveer 30 cm in het water stonden, behendig langs de vele onzichtbare kuilen.

Onderweg van Waena naar Entrop passeerden we twee plaatsen, die vroeger door zeker 1 km lange sagobos van elkaar gescheiden hield.
Deze 2 plaatsen, Kota Baru of Hollandia Binnen (nu Abe Pura) en Kota Raja, zijn aan elkaar gegroeid….. en geen enkel sagoboom is te bekennen.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia na 50 jaar (2)

Naar Startpagina

Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (3.3).

Papua kl

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Ritje met de angkot naar het Centrum van Jayapura (Hollandia Haven)
Nadat we onze slaap hadden ingehaald, gingen we naar de Jayapuracentrum (-Haven).
We namen de lokale ‘taxi’ wat ook angkot (angkatan kota=stadsvervoer) genoemd wordt.  Mini-bussen die overal passagiers oppikken en naar hun plaats van bestemming rijden. De taxi’s  hebben hun vaste route, te herkennen aan het nummer / letter of soms nummer en letter.
Deze mini-bussen, kunnen soms erg vol zijn, want het is natuurlijk voor de chauffeur belangrijk om zoveel mogelijk passagiers mee te nemen….voor IDR 2000,=  (€ 0,18) mag je de hele route mee.
Van ons hotel reed de taxi door, voor mij onbekende Entrop naar Hamadi.
Hier in Hamadi stond vroeger een Zeevaartschool, op deze school zaten veel jongens uit Merauke. De taxi stopte regelmatig om passagiers te laten in- en uitstappen. We reden de stijle weg omhoog en dan keek je naar beneden…..dan is het een waaauw

Hollandia Haven – Oranjelaan
Een waaauw…. vanaf deze berghelling hadden we een prachtig uitzicht over de blauwe Humboltbaai en de natuurlijke haven van Jayapura. De blauwe Humboltbaai is omringd door alsof uit het water gerezen heuvels, die de namen Dok 1 tot en met Dok 9 dragen. Op Dok 5 staat onze ‘oude Mulo school’.

IMG_1207 kl

De haven van Jayapura

Aan de kade lag een lijnvaartboot van Pelni, die maar net de haven binnenvoer. Het was een drukte van jewelste. Mensen die met koffers en dozen probeerden de haven te verlaten. De weg voor de in- en uitgang van de haven werd letterlijk geblokkeerd door het stilstaand verkeer en door de massa mensen.
Onze angkot kon daarom niet verder rijden, hoe vreemd het ook klonk, we zaten vast in een file. Zo erg vond ik het helemaal niet …. ik genoot van het mooie uitzicht en van alles wat er in en rondom de haven gebeurde.
Als ik de drukte om me heen weg denk, zag ik hier de Hollandia Haven, die in mijn herinnering was…. waauw…. ’t was toch een weerzien !

Voor het Humbolt Bay hotel dat schuin tegenover de haven staat, stapten we uit en gingen verder te voet naar het centrum van Jayapura.
Toko Makassar en het postkantoor, aan de mooie blauwe Humboltbaai, staan nog steeds.
Op het pleintje voor toko Makassar werd volop handel gedreven, zoals men 50 jaar geleden toen ook deed. Van alles kon men hier kopen, van zelfgemaakte kettingen, vcd’s tot en met allerlei soorten groenten, fruit en zelfs ikan bakkar (geroosterde vissen).

Kayu Pulau
Keek ik langs de kade de baai in zag ik 2 rustieke eilanden Kayu Pulau en Pulau Babi.
Tot mijn grote verassing zag ik bovenuit de paalwoningen, die om het eiland Kayu Pulau staan, een driekleurige rood-wit-blauwe vlag in de wind wapperen.
Zo’n verassing was het eigenlijk ook niet, omdat Nic Jouwe, de naar Nederland uitgeweken Papua leider enkele jaren geleden van de Indonesische regering toestemming had gekregen om zijn herfstjaren op zijn eiland te mogen wonen.
Nic Jouwe was ondoafo (vrij vertaald stamhoofd) van Kayu Pulau.
Natuurlijk moest hij daarvoor afstand nemen van zijn politieke activiteiten.
En de Nederlandse vlag op dit eiland….. wordt oogluikend getolereerd.

IMG_1214 kl

Nederlandse vlag op dit eiland…

Kayu Pulau…. ja dan moet ik terugdenken aan vriend Chris. Toen Chris van Merauke naar Hollandia kwam om ook op de Mulo te gaan, had hij een tijdje op dit eiland gewoond.
Kunt U dat voorstellen? “Elke ochtend roeien met zijn prauw naar de kade om daar de bus te nemen naar Dok 5 en terug!” Dat verdient mijn respect…

Oranjelaan… nu Jl. Ahmad Yani
We liepen de bekende oude ‘Oranjelaan’ op, nu Jl. Ahmad Yani.
Natuurlijk heb ik hier ook mijn herinneringen, het busstation waar we vaak moesten overstappen. Schuin tegenover het busstation waren de volleybal-velden, waar we met ons school-volleybalteam Rapido 2 wedstrijden speelden tegen teams van andere scholen….
De Omlo tegenover Nieuw-Guinea Raadsgebouw, waar we milkshake of ijs haalden..
Al deze herinneringen en nog veel meer kwamen nu spontaan naar boven borrelen.

De straat was voor mij nog herkenbaar, sommige gebouwen van 50 jaar geleden staan er nog o.a. het Nieuw-Guinea Raadsgebouw aan de Jl. Irian. Het gebouw had een creatief schilderwerk ondergaan en wordt nu gebruikt als Dewan kesenian Tanah Papua (The Papua Art Council).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Monumment ter herinnering aan de Zes generaals en één andere hoge officier,die nabij Lubang Buaya op gruwelijke wijze zijn gemarteld en gedood, en daar in een waterput gegooid.

General Ahmad Yani
Op het plein daar tegenover staat een monument ter ere van General Ahmad Yani.
Voor zijn ‘heldendaden’ tijdens de Nw-Guinea kwestie ontving Ahmad Yani de onderscheiding: Satyalancana Irian Barat (Trikora).
Echter, Ahmad Yani behoorde tot de 6 generaals die nabij Lubang Buaya op gruwelijke wijze gemarteld en gedood, en daar in een waterput gegooid werd, tijdens de couppoging ‘30 september-beweging’.  Lees meer hierover – Lubang Buaya.

Terug naar onze wandeling, we liepen in de richting Kloofkamp. Het was al tegen de avond en het werd drukker en gezellig op straat… Mensen, die met elkaar stonden te chillen, windowshopping…. Oranjelaan leeft…

Wij kregen langzamerhand trek en gingen snel op zoek naar een eetgelegenheid. Lopen op de trottoirs vraagt enige concentratie, we moesten goed opletten waar we onze voeten neerzetten. De trottoirs zaten veel gaten en losliggende stenen. Als je niet goed oplet…..liep je de kans om in een open riool te vallen.
Sommige gebouwen van toen verkeerden in een zeer slechte staat doordat er nauwelijks of geen onderhoud werd gedaan. Een onafgemaakte bouwwerk aan de Oranjelaan, wat in brand had gestaan, ziet er als een ruine uit.

Op betelnoten (pinang) kauwen
Nieuwe straatbeeld naast de vele ‘Papuase ‘hang-jongeren’, is de Papuase pinang (betelnoten)verkopers voor de winkels. Op pinang kauwende mannen en vrouwen (makan pinang) behoren ook tot dit straatbeeld.
Makan pinang is een populair tijdverdrijf voor Papua’s, voor zowel jong als oud.  De noot heeft namelijk een licht hallucinerende werking.

IMG_1034 kl

Papuase pinang (betelnoten)verkoopster

Manier van ‘makan pinang’:
De noten worden in kleine brokjes gesneden en verpakt in een blad van de betelpeperstruik, gekauwd samen met betelfruit en ongebluste kalk. Voor het kauwen wordt de betelnoot met de tanden geschild en daarna het vruchtvlees gedoopt in de kalk. De kalk wordt toegevoegd omdat daarmee de euforische werking wordt versterkt.

Papua’s houden de betelnoot in hoog aanzien. Overal in de steden wordt pinang gekauwd. Bijna iedereen doet het: ambtenaren, studenten en zelfs gezondheidswerkers.

Ze kauwen ook tijdens traditionele ceremonies zoals Sentani Lake Festival.
De noten worden aan de gasten uitgedeeld als een teken van vriendschap en verwantschap.
Het is iets wat de Papua’s onderscheidt van de niet-Papua’s, een mond vol betelnoten en de tanden vuurrood tot zwart. De overheid is niet gelukkig met het gebruik.
Op sommige plaatsen zoals op de Sentani-luchthaven hangen bordjes met ‘verboden pinang te kauwen’ in plaats van ‘verboden te roken’.

We sluiten onze eerste dag in ‘Hollandia Haven’ af  met een heerlijke maaltijd in de food-court van Sagu Indah Plaza, natuurlijk aan de Oranjelaan.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia na 50 jaar (3)

Naar Startpagina