Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (1.3)

Papua klKorte geschiedenis
Jayapura is de hoofdstad van Papua, een oostelijke provincie van Indonesia.
De stad is gesticht in 1910 door de Nederlanders als een administratief centrum genaamd Hollandia. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Hollandia bezet door de Japanners.
In 1944 kwam de stad in handen van de Geallieerde strijdkrachten waarna generaal MacArthur zijn troepen in de stad verzamelde om de Filippijnen te bevrijden.
Van 1949 tot 1962 was Hollandia de hoofdstad van de kolonie Nederlands Nieuw-Guinea.

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Lees eerst: Unieke Scholen Reünie in Jayapura (Hollandia)

Deze unieke scholenreünie zal dan plaats vinden in Sentani op 16 juni 2012. Ongeveer 70 ex-scholieren uit verschillende werelddelen hadden gehoor gegeven aan deze uitnodiging.
Voor mij was het bijna 51 jaar geleden, dat ik afscheid nam van Hollandia.
Om precies te zijn op 3 augustus 1962, toen vloog ik samen met de vele militairen, die hun taken in de voormalige Ned. Nw-Guinea hadden gedaan, naar Nerderland.

Naar Hollandia
Zo’n unieke scholenreünie als deze, willen we (Ineke en ik) voor geen goud missen, daarom waren we op 5 juni 2012 reeds in Den Pasar (Kuta). Hier bleven tot en 14 juni dan vlogen we  oostwaarts naar Jayapura.

IMG_1006 kl

Airport Surabaya

Een reis met hindernissen
De Blue Bird taxi reed ons van ons verblijf aan de Jl. Majapahit naar de Domistic Airport van Bali.
Omdat de ingang van Domistic Airport Bali door bouwwerkzaamheden geblokkeerd was, moesten we met onze koffers een ommetje maken om te kunnen inchecken.
Gelukkig verliep het inchecken probleemloos. De vlucht naar Jayapura met Lion Air ging via Surabaya. In Surabaya hadden we tijd genoeg voor de transfer naar Jayapura.
Op ons gemak gingen we uitgebreid eten, daarna winkeltjes bekijken.
Een half uur voor de boarding, toen we de gate wilden passeren, bleek dat we niet bij de transfercontrole hadden aangemeld om zo een “sticker” op onze boardingkaart te krijgen.
De sticker op je boardingkaart betekent dat de airportbelasting is betaald….pfffff …. Snel naar transferbalie … en met behulp van een vriendelijk baliepersoneel waren we toch nog op tijd voor onze vlucht.
Echter door voor ons onbekende redenen moesten we in Makassar overstappen op een andere vlucht, die naar Jayapura ging.

Sentani en mijn herinneringen
Een uur later dan gepland, kwamen we in Sentani-Airport aan.
Het vliegtuig landde op een ‘nieuwe’ grotere landingsbaan dan de oude, die verderop ligt.
Uit het vliegtuigraam zag ik de oude bekende hangaar nog staan.
Echter nu zijn verschillende gebouwen eromheen gebouwd.
Achter de hangaar en de gebouwen rijst de bijna donkergroen gekleurde Cycloopgebergte als een reus omhoog.

Ongeveer 500 m van de hangaar vandaan stonden toen huizen, die bewoond waren door luchthaven-, meteo-medewerkers en ambtenaren.
In één van deze huizen had ik in 1959 een kamertje gehuurd. Samen met Bonnet en heer van der Sluys bewoonden we dit huis. Beide heren werkten voor de RWD (Rijkswaterstaat dienst). In zijn vrije uren was Bonnet de barbier van Sentani. Hij leerde mij knippen en ik mocht van hem oefenen bij zijn jeugdige klanten…In mijn kamertje van 2 bij 3 m (het was eigenlijk de keuken), woonde ik meer dan 2 jaren.
Naast ons huis legden we een badmintonveld aan. Het was een groot succes want het werd een ontmoetingspunt van de buurtbewoners. ‘Three in one concepts’….knippen, sporten en gezelligheid.
‘Zou ik ons huis na 50 jaar nog kunnen vinden ?’ Later toen we van Merauke terugkwamen hadden we de straat met dezelfde ‘oude’ huizen bezocht.

IMG_1781 kl

In dit huis woonde ik in Sentani.
Op deze open plek, hadden we een badmintonveld aangelegd

Heleboel herinneringen schoten door mijn hoofd.
Zoals de dagelijkse busrit naar school, van Sentani naar Dok 5 in Hollandia Haven. De rit duurde ongeveer 2 uur. Om toch op tijd te zijn nam ik altijd de bus van 05.30 uur.

Huiswerk maken in mijn kamertje, dat slechts voorzien was van een bedje zonder matras, wel een matje erop, een stoel en ingebouwde kastje voor mijn kleren.
Eten deed ik bij familie Souhoka, die 2 huizen verder woonde.
Voor de rest moest ik voor mezelf zorgen.

Selamat datang di Hollandia (welkom in Hollandia)
Toen we de volle aankomsthal binnen liepen, zag ik tussen de vele mensen een bekend gezicht. Norman, ex-schoolgenoot en organisator uit NL.
Norman en enkele ex-scholieren uit Nederland verwelkomden ons hartelijk met de woorden “Selamat datang di Hollandia”

Hoe ik op dat moment voelde, kan ik mij nog steeds niet herinneren. Misschien ervoer ik dit alles als een droom ? Een ding is zeker…..ik had nooit gedacht dat ik na 50 jaar op dezelfde plek zou staan als toen op 3 augustus 1962.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia 1

Naar Startpagina

Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (2.3)

Papua kl

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Over de bandensporen van 50 jaar geleden
Ik was enigszins opgewonden, ondanks dat ik alleen maar 3 jaren in Hollandia woonde, waarvan 2 jaren in Sentani. (Hollandia was de hoofdstad van Ned. Nw-Guinea en Sentani was en is nog steeds de luchthaven van Hollandia)

Norman had geregeld dat Roy, zoon van Olly ons naar ons hotel Le Premiere in Entrop zou rijden.
We reden op dezelfde autoweg, waarover 50 jaar geleden onze bus dagelijks reed om ons van Sentani naar school in Dok 5 te brengen. De weg slingert zich als een ‘zwarte slang’ door de ‘ruwe’ Cycloopgebergte.
Doordat aan beide kanten van de weg nu vol staan met huizen, liet mijn oriëntatiegevoel mij zo nu en dan in de steek.
Gelukkig kon Ray ons de nodige informaties geven, zodat de diep ‘weggestopte’ herinneringen langzaam weer naar boven komen.

Kota Nica
Tussen deze ruwe berggebieden bevinden zich ook vruchtbare dalen. Eén ervan is Kota Nica. Op dit vruchtbare dal was het landbouwproefstation. Op deze proeftuin werd aan o.a. fruitteelt, cacao- en koffieteelt…gedaan.
Kota Nica was een dorp op zich, waar de medewerkers van de proeftuin en hun gezinnen woonden. Ze kregen hier landbouw-opleiding en werden ingewijd in de technieken van de mechanische landbouw en alles wat ze te maken kregen in deze unieke proeftuin. Het was een unieke gouvernementsopleiding, zo uniek dat ze  VN-vertegenwoordigers van Cuba en Columbia op bezoek kregen. Kota Nica had ook haar eigen weerstation.

IMG_1472 kl

Jacqueline bocht
We passeerden de vroeger zo gevaarlijke en beruchte Jacqueline bocht. “Wie in Hollandia, kent Jacqueline niet”. Over deze haarspeld kromming gaat de volgende legende:
“Hier zou de ‘heilige’ Jacqueline, een beeldschone vrouw de aandacht trekken van elke voorbijgaande passant, waardoor veel ongelukken gebeurden.
En als zij zich dan omdraait heeft ze een gat in haar rug”.

De haarspeld kromming is inmiddels veranderd in een flauwe bocht, de weg is verbreed met twee extra rijbanen. Om dat te realiseren werden stukken van de bergwand uitgehakt.
Helaas…..de extra rijbanen mogen nog niet in gebruik genomen worden, omdat de regering en de grondeigenaren nog steeds niet eens zijn over de financiële afwikkelingen.

Bekende spot langs de route
Deze route kan ik me nog heel goed herinneren, we reden langs het Meerzicht. Meerzicht, tijdens de Ned. Nw-Guinea periode “the place to be” voor de watersportliefhebbers, de Nederlandse Militairen en (Indische-) Nederlanders.
Hier vertoefde men vaak in de weekenden om te zwemmen, waterskiën of gewoon genieten van het mooie uitzicht over het Sentanimeer…..
Het uitzicht over het meer is nog steeds even mooi, echter op deze plek zijn nu slechts enkele paalwoningen te vinden…

IMG_1396 kl

Schietincident in Waena
Wat voor mij nieuw is langs deze weg, is het plaatsje Waena, vroeger heette deze voormalige Amerikaanse Ordnance (*): ‘Motorpool’, die tot Hollandia Binnen of Kota Baru (Abe Pura) behoort.
In de eindjaren 50 (vorige eeuw) vestigden zich hier de migranten uit Biak-Stad, Mandori (Biak- Noemfoor), Sentani en Sorido.
Nu wonen hier ook veel transmigranten uit de Baliemvallei in het binnenland van Papua.
(*) een dienst van het leger belast met de aanschaf, distributie en bewaring van munitie.

Toen we door Waena reden zagen we groepjes zwaar bewapende militairen en politiemensen.. langs de weg staan.
Ray vertelde ons dat gisteren, 14 juni, toen we onderweg van Den Pasar naar Jayapura waren, in Waena een schietincident had plaatsgevonden.

Hierover staat in het Algemeen Dagblad van 14 juni het volgende:
bron: ANP
In de stad Waena in de Indonesische provincie Papoea zijn donderdag rellen uitgebroken nadat politieagenten een onafhankelijkheidsstrijder hadden doodgeschoten. Dat meldden Indonesische functionarissen.

Het slachtoffer was een vooraanstaand lid van de onafhankelijkheidsbeweging in de regio West-Papoea, het vroegere Nederlands Nieuw-Guinea. Volgens een politiewoordvoerder weigerde hij zich over te geven. Daarop schoten agenten hem neer. In een reactie op zijn dood stak een woedende menigte auto’s en huizen in brand.

West-Papoea werd in de jaren ’60 door Indonesië geannexeerd. Sindsdien strijden leden van de Organisatie voor een Vrij Papoea voor onafhankelijkheid. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch riep de Indonesische regering donderdag op om hulporganisaties en journalisten toe te laten tot het gebied.

IMG_1799 kl

Mooie uitzichtpunten
De lange ‘zwarte slang’ kruipt van Sentani naar Jayapura langs de stijle bergwand van het Sentanimeer en Jautefanaai. Bij de vele bochten biedt deze weg geweldig mooie uitzichtpunten.
Het is zeker de moeite waard om hier te stoppen en te genieten van de adembenemende vergezichten en de vredige rust die ze uitstralen.
Soms, heel soms kan de vredige rust verstoord worden door harde muziek vanuit de vele warongs, die bij deze uitzichtpunten zijn gebouwd.
Vooral bij zonsondergang, zijn deze uitzichtpunten de ultieme plekken voor een romantische date en of om te genieten van al het mooie dat de natuur biedt..

Ons hotel in Entrop
De rit van Sentani Airport naar ons hotel in Entrop duurde slechts 50 minuten.
Jaren geleden, deed onze bus (met houten banken), dubbel zo lang over om in Entrop (Berg en Dal) te komen.

Hotel Le Premiere

De dagen, die we in Jayapura waren, verbleven we in hotel Le Premiere. Jl Raya Kelapa Dua Entrop No 18.
Een mooi hotel, dat nog geen 2 jaren oud is. Echter het steekt wel af in haar omgeving.
Het hotel staat in de wijk Entrop. Entrop ligt voor de wijk Berg en Dal en Hamadi, enkele kilometers van de haven en het centrum van Jayapura. Vroeger was hier één en al moeras, Entrop ligt immers in een dal.
Door de toename van de inwoners van Jayapura is deze wijk ontstaan.
Dat hier ‘laag’ ligt, was duidelijk te merken. Door de vele regenval in de afgelopen dagen stonden vele straten blank. Ook de ….. straat voor ons hotel…

Met man en macht werkte men aan de weg. Omdat de bodem ‘zacht’ was stortten ze eerst een betonnen onderlaag, waarop daarna geasfalteerd werd.  Tegelijkertijd werd het afwateringssysteem vernieuwd.
Ray manoeuvreerde zijn auto, waarvan de banden ongeveer 30 cm in het water stonden, behendig langs de vele onzichtbare kuilen.

Onderweg van Waena naar Entrop passeerden we twee plaatsen, die vroeger door zeker 1 km lange sagobos van elkaar gescheiden hield.
Deze 2 plaatsen, Kota Baru of Hollandia Binnen (nu Abe Pura) en Kota Raja, zijn aan elkaar gegroeid….. en geen enkel sagoboom is te bekennen.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia na 50 jaar (2)

Naar Startpagina

Weerzien met Hollandia (Jayapura) na 50 jaar (3.3).

Papua kl

Hollandia 14 juni tot en met 20 juni 2013

Ritje met de angkot naar het Centrum van Jayapura (Hollandia Haven)
Nadat we onze slaap hadden ingehaald, gingen we naar de Jayapuracentrum (-Haven).
We namen de lokale ‘taxi’ wat ook angkot (angkatan kota=stadsvervoer) genoemd wordt.  Mini-bussen die overal passagiers oppikken en naar hun plaats van bestemming rijden. De taxi’s  hebben hun vaste route, te herkennen aan het nummer / letter of soms nummer en letter.
Deze mini-bussen, kunnen soms erg vol zijn, want het is natuurlijk voor de chauffeur belangrijk om zoveel mogelijk passagiers mee te nemen….voor IDR 2000,=  (€ 0,18) mag je de hele route mee.
Van ons hotel reed de taxi door, voor mij onbekende Entrop naar Hamadi.
Hier in Hamadi stond vroeger een Zeevaartschool, op deze school zaten veel jongens uit Merauke. De taxi stopte regelmatig om passagiers te laten in- en uitstappen. We reden de stijle weg omhoog en dan keek je naar beneden…..dan is het een waaauw

Hollandia Haven – Oranjelaan
Een waaauw…. vanaf deze berghelling hadden we een prachtig uitzicht over de blauwe Humboltbaai en de natuurlijke haven van Jayapura. De blauwe Humboltbaai is omringd door alsof uit het water gerezen heuvels, die de namen Dok 1 tot en met Dok 9 dragen. Op Dok 5 staat onze ‘oude Mulo school’.

IMG_1207 kl

De haven van Jayapura

Aan de kade lag een lijnvaartboot van Pelni, die maar net de haven binnenvoer. Het was een drukte van jewelste. Mensen die met koffers en dozen probeerden de haven te verlaten. De weg voor de in- en uitgang van de haven werd letterlijk geblokkeerd door het stilstaand verkeer en door de massa mensen.
Onze angkot kon daarom niet verder rijden, hoe vreemd het ook klonk, we zaten vast in een file. Zo erg vond ik het helemaal niet …. ik genoot van het mooie uitzicht en van alles wat er in en rondom de haven gebeurde.
Als ik de drukte om me heen weg denk, zag ik hier de Hollandia Haven, die in mijn herinnering was…. waauw…. ’t was toch een weerzien !

Voor het Humbolt Bay hotel dat schuin tegenover de haven staat, stapten we uit en gingen verder te voet naar het centrum van Jayapura.
Toko Makassar en het postkantoor, aan de mooie blauwe Humboltbaai, staan nog steeds.
Op het pleintje voor toko Makassar werd volop handel gedreven, zoals men 50 jaar geleden toen ook deed. Van alles kon men hier kopen, van zelfgemaakte kettingen, vcd’s tot en met allerlei soorten groenten, fruit en zelfs ikan bakkar (geroosterde vissen).

Kayu Pulau
Keek ik langs de kade de baai in zag ik 2 rustieke eilanden Kayu Pulau en Pulau Babi.
Tot mijn grote verassing zag ik bovenuit de paalwoningen, die om het eiland Kayu Pulau staan, een driekleurige rood-wit-blauwe vlag in de wind wapperen.
Zo’n verassing was het eigenlijk ook niet, omdat Nic Jouwe, de naar Nederland uitgeweken Papua leider enkele jaren geleden van de Indonesische regering toestemming had gekregen om zijn herfstjaren op zijn eiland te mogen wonen.
Nic Jouwe was ondoafo (vrij vertaald stamhoofd) van Kayu Pulau.
Natuurlijk moest hij daarvoor afstand nemen van zijn politieke activiteiten.
En de Nederlandse vlag op dit eiland….. wordt oogluikend getolereerd.

IMG_1214 kl

Nederlandse vlag op dit eiland…

Kayu Pulau…. ja dan moet ik terugdenken aan vriend Chris. Toen Chris van Merauke naar Hollandia kwam om ook op de Mulo te gaan, had hij een tijdje op dit eiland gewoond.
Kunt U dat voorstellen? “Elke ochtend roeien met zijn prauw naar de kade om daar de bus te nemen naar Dok 5 en terug!” Dat verdient mijn respect…

Oranjelaan… nu Jl. Ahmad Yani
We liepen de bekende oude ‘Oranjelaan’ op, nu Jl. Ahmad Yani.
Natuurlijk heb ik hier ook mijn herinneringen, het busstation waar we vaak moesten overstappen. Schuin tegenover het busstation waren de volleybal-velden, waar we met ons school-volleybalteam Rapido 2 wedstrijden speelden tegen teams van andere scholen….
De Omlo tegenover Nieuw-Guinea Raadsgebouw, waar we milkshake of ijs haalden..
Al deze herinneringen en nog veel meer kwamen nu spontaan naar boven borrelen.

De straat was voor mij nog herkenbaar, sommige gebouwen van 50 jaar geleden staan er nog o.a. het Nieuw-Guinea Raadsgebouw aan de Jl. Irian. Het gebouw had een creatief schilderwerk ondergaan en wordt nu gebruikt als Dewan kesenian Tanah Papua (The Papua Art Council).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Monumment ter herinnering aan de Zes generaals en één andere hoge officier,die nabij Lubang Buaya op gruwelijke wijze zijn gemarteld en gedood, en daar in een waterput gegooid.

General Ahmad Yani
Op het plein daar tegenover staat een monument ter ere van General Ahmad Yani.
Voor zijn ‘heldendaden’ tijdens de Nw-Guinea kwestie ontving Ahmad Yani de onderscheiding: Satyalancana Irian Barat (Trikora).
Echter, Ahmad Yani behoorde tot de 6 generaals die nabij Lubang Buaya op gruwelijke wijze gemarteld en gedood, en daar in een waterput gegooid werd, tijdens de couppoging ‘30 september-beweging’.  Lees meer hierover – Lubang Buaya.

Terug naar onze wandeling, we liepen in de richting Kloofkamp. Het was al tegen de avond en het werd drukker en gezellig op straat… Mensen, die met elkaar stonden te chillen, windowshopping…. Oranjelaan leeft…

Wij kregen langzamerhand trek en gingen snel op zoek naar een eetgelegenheid. Lopen op de trottoirs vraagt enige concentratie, we moesten goed opletten waar we onze voeten neerzetten. De trottoirs zaten veel gaten en losliggende stenen. Als je niet goed oplet…..liep je de kans om in een open riool te vallen.
Sommige gebouwen van toen verkeerden in een zeer slechte staat doordat er nauwelijks of geen onderhoud werd gedaan. Een onafgemaakte bouwwerk aan de Oranjelaan, wat in brand had gestaan, ziet er als een ruine uit.

Op betelnoten (pinang) kauwen
Nieuwe straatbeeld naast de vele ‘Papuase ‘hang-jongeren’, is de Papuase pinang (betelnoten)verkopers voor de winkels. Op pinang kauwende mannen en vrouwen (makan pinang) behoren ook tot dit straatbeeld.
Makan pinang is een populair tijdverdrijf voor Papua’s, voor zowel jong als oud.  De noot heeft namelijk een licht hallucinerende werking.

IMG_1034 kl

Papuase pinang (betelnoten)verkoopster

Manier van ‘makan pinang’:
De noten worden in kleine brokjes gesneden en verpakt in een blad van de betelpeperstruik, gekauwd samen met betelfruit en ongebluste kalk. Voor het kauwen wordt de betelnoot met de tanden geschild en daarna het vruchtvlees gedoopt in de kalk. De kalk wordt toegevoegd omdat daarmee de euforische werking wordt versterkt.

Papua’s houden de betelnoot in hoog aanzien. Overal in de steden wordt pinang gekauwd. Bijna iedereen doet het: ambtenaren, studenten en zelfs gezondheidswerkers.

Ze kauwen ook tijdens traditionele ceremonies zoals Sentani Lake Festival.
De noten worden aan de gasten uitgedeeld als een teken van vriendschap en verwantschap.
Het is iets wat de Papua’s onderscheidt van de niet-Papua’s, een mond vol betelnoten en de tanden vuurrood tot zwart. De overheid is niet gelukkig met het gebruik.
Op sommige plaatsen zoals op de Sentani-luchthaven hangen bordjes met ‘verboden pinang te kauwen’ in plaats van ‘verboden te roken’.

We sluiten onze eerste dag in ‘Hollandia Haven’ af  met een heerlijke maaltijd in de food-court van Sagu Indah Plaza, natuurlijk aan de Oranjelaan.

Foto’s © Ahiolo
Weerzien met Hollandia na 50 jaar (3)

Naar Startpagina

Scholenreünie in Sentani (Jayapura)

papua1 klLees eerst: Unieke Scholen Reünie in Jayapura (Hollandia)

Het was zover zaterdag 16 juni 2012, de dag van de langverwachte Scholenreünie.
3 bussen waren geregeld door het Bureau voor Toerisme om de reünie-gangers, die in verschillende hotels logeerden op te halen en naar het Zendingsgebouw van DKI in Sentani te brengen.
Omdat het zaterdag is en de overheidsambtenaren niet op deze dag werken, maakt men gebruik van overheidsbussen om ons te vervoeren.
De organisatie verwachtte een grote opkomst van de ex-scholieren van Hollandia..
En natuurlijk niet te vergeten de genodigden, notabelen zoals de gouverneur, de burgemeester, regent, voorzitter parlement provincie Papua, directeur van Papua-Bureau voor Toerisme.

Go or no go beslissing
Voordat we de bus instapten nam één van de panitialeden (commissieleden) ons apart en vertelde ons het volgende:
“De politie had een bericht onderschept, dat ‘terroristen’ onze aanwezigheid willen gebruiken om aandacht van de internationale wereld te trekken voor hun zaak “.
Wat er dan zou kunnen gebeuren wist men ons niet te vertellen.

Reunie 1 kl

‘ veilig gevoel ‘

Met ‘terroristen’ werd natuurlijk bedoeld de vrijheidsbeweging “Organisatie Papua Merdeka”
De reünie moest daarom gecanceld worden. In een goed overleg tussen de organisatie en de
politie werd besloten dat de reünie toch door mocht gaan en de politie garant zou staan voor onze veiligheid.
Bij alle excursies, die we de komende dagen gaan doen, krijgen we politie escorte mee.
De keuze om deel te nemen aan de reünie werd aan ons overgelaten.
Enkelen uit andere hotels in Hollandia Haven besloten om niet mee te gaan.

Onder politie begeleiding, soms met zwaailichten en loeiende sirenes, waren we heel snel op onze bestemming. Aan aandacht kwamen we zeker niet tekort. Politieauto’s met bewapende agenten reden voor en achter onze bussen en in elke bus zaten 2 eveneens bewapende politieagenten.

Reünie begon al in de bus
De reünie begon al in de bus. In elk van deze bussen zaten ook ex-leerlingen, die in Papua waren gebleven. De ontmoetingen waren voor vele ‘achterblijvers’ heel erg ontroerend. Bij het zien van ons kwamen de weggestopte verlangens naar toen gepaard met hun gekoesterde herinneringen naar boven.
Na wat onwennige gesprekken in het Nederlands en Maleis, verliepen de conversaties gemakkelijker en leuker.
Al heel snel klonken de voor mij lang vergeten Nederlandse liederen door de bus.
Waaauuw….. na 50 jaar het leek alsof ze gisteren nog de liederen hadden gezongen.
Berend botje…. Hollands vlag …. De zilveren vloot: heb je wel gehoord van de zilveren vloot, de zilveren vloot van Spanje?…enz…
Groepjes ontstonden heel snel, waarin men spoedig elkaars ervaringen in de afgelopen jaren met elkaar deelden. Ongemerkt reden we Sentani binnen.

Reunie 3 kl

Wat een welkom !
Voor het DKI gebouw stonden heel veel mensen vol belangstelling te kijken naar de bussen die één voor één kwam aan rijden. Benieuwd of ze onder de gasten, die in de bussen zijn, bekenden konden ontdekken. Men praatte met elkaar, terwijl een dansgroep van kinderen uit Sentani met spanning wachten op een startsein..
Toen we uit de bus stapten, werd het seintje gegeven en we werden verwelkomd door de dansgroep met een traditionale ontvangst dans… waauw… dit had ik helemaal niet verwacht…vroeger werden alleen de Hoofd Plaatselijk Bestuurders en de Residenten op deze manier ontvangen.
Wat een eer..geweldig … Uiteraard werden de dansers en de danseressen, van alle kanten voor het nageslacht vastgelegd….
Boven de ingang van het gebouw hing een spandoek waarop staat:
“Selamat datang Turis /Wisatawan ex pelajar Nieuw Guinea (Tempo Doeloe) 1952 s.d. 1962”.

Officiële deel
We schreven onze namen in het reünie gastenboek en ….dan begon het officiële gedeelte, welkomst-woorden gericht aan de genodigden, de burgemeester, regent, voorzitter parlement provincie Papua, directeur van Papua-bureau voor toerisme en natuurlijk ook aan ons, de deelnemers.
De speeches daarna kwamen van de burgemeester, regent, voorzitter parlement provincie Papua, directeur Toerisme en de organisatie enz…
Na het optreden van de dansgroep gingen de ontmoetingen, die reeds in de bussen waren begonnen, verder onder het genot van een heerlijke maaltijd.

Reunie 4 kl

Leuke ontmoetingen en snelle einde
Onder de aanwezigen waren ook ex-leerlingen van de Primaire Middelbare School in Kota Raja. Ik had met enkelen van hen gesproken en het eerste wat ze vroegen was hoe het met ‘Maria’ gaat. Mijn zus Maria, zoals ze haar noemden zat toen ook op de PMS.
Wat heb ik genoten van de vele ontmoetingen. Een bijzondere ontmoeting was met een man, waarvan ik zijn naam niet meer wist, hij kon mij heel goed herinneren en vertellen over mijn beginperiode in Hollandia Binnen nu Abe Pura…ook waar ik woonde enz… en dat klopte ook…

Meegebrachte attenties aan de georganiseerden overhandigen met de nodige dankbetuigingen…. een dansje…. toen moest de reünie helaas véél te vroeg beëindigd worden. “De politie wilt géén risico nemen om ons in het donker terug te laten rijden naar onze hotels”.
Het was erg jammer dat de reünie anders was verlopen dan wij ons hadden voorgesteld. De ontmoetingen en indrukken waren buitengewoon…. maar zo kon deze langverwachte reünie toch niet beëindigd worden?

Geweldige afsluiting
Gelukkig kwam men op een ingenieus idee om de reünie, weliswaar in een kleinere gezelschap, voort te zetten in Hotel Humbold Bay, samen met hen die niet mee waren geweest. Voor een warm buffet geregeld…de bar maakte overuren… Een plaatselijke muzikant en zangeres, versterkt door de bandleden van de band ‘Orange Lane’ (genoemd naar Oranjelaan, 500 m van Hotel Humbold Bay vandaan) zorgden ervoor dat we tot in de kleine uren deze bijzondere dag dansend konden afsluiten.

Terima kasih Panitia Reuni di Jayapura dan di Holland (Norman) en alle deelnemers voor deze bijzondere Scholenreünie.

Foto’s © Ahiolo
Scholenreünie in Sentani  (Jayapura) (1)
Scholenreünie in Sentani  (Jayapura) (2)

Naar Startpagina

5e Festival Danau Sentani 2012

IMG_1409 klOne for all…
Het 5e Festival Danau Sentani (FDS) werd gehouden, evenals de vorige edities, op het strand van Kalkote aan de oever van het Sentanimeer, die bijna 10.000 hectare groot is en 75 m boven de zeespiegel ligt. Het thema was: ‘One for all’.

Voorzitter van de commissie FDS 2012, Franklin Wahey.S.Sos: “FDS duurt dit jaar langer dan de jaren ervoor. Toen duurde het slechts 5 dagen en nu, maar liefst 12 dagen, van 19 tot en met 30 Juni 2012”.
Hierdoor kreeg men ruimte om de  ‘vergeten’ culturele activiteiten uit Sentanimeer te doen herleven.
In deze 12 dagen werd er een verscheidenheid aan culturele activiteiten georganiseerd, zoals traditionele dansen, races van prachtig opgetuigde boten, zwemwedstrijden, culinaire hoogstandjes en competities van zanggroepen, fluit- en tifa-spelers…..

VIP plaatsen voor de Scholen-reüniegangers
Tot de genodigden voor de openingsceremonie behoren de Scholen-reüniegangers uit het buitenland en de Scholen-reünie organisatoren. Voor ons, speciale gasten uit buitenland, werden natuurlijk speciale VIP plaatsen gereserveerd naast de genodigde hoogwaardige bekleders.

Omdat we vroeg waren, hadden we genoeg gelegenheid om eerst over het festival terrein te lopen. Hier en daar even stoppen om woordje te wisselen met de locals. De standhouders waren druk bezig met opstellen en inrichten van hun stands. Van alles was hier te koop…. Van gekookte aardnoten tot en met de speciale FDS petjes en T-shirts.

IMG_1412  09 kl

FDS gastvrouwen en gastheren
Vlak bij de tribunes waar we komen te zitten stonden de gastvrouwen en gastheren te trappelen om de ‘belangrijke’ gasten te verwelkomen.
De gastvrouwen en gastheren waren modern gekleed, wat een sterk contrast gaf met de FDS dansers en danseressen.
De heren droegen een zwarte broek en Papua-batikoverhemd in blauw en witte kleuren met een hoofdtooi van paradijsvogelveren.
De dames, een jurk van hetzelfde Papua-batikdesin als de heren, diadeem afgezet met blauw en witte bloemen in het haar en schoenen met hoge hakken.
Deze dames waren winnaressen van missverkiezingen van bepaalde steden of districten.

De opening-ceremonie begon met een gebed, waarna de Bupati van Jayapura Jansen Monim ST.MM. de gasten welkom heet. Na de speech van de Gouverneur van Provincie Papua, gaf de Minister van cultuur en toerisme van Republiek Indonesia het startsein.

IMG_1422 klSendratari
Toen.. toen brak de hel los….  vanaf een eiland in het Sentanimeer bestormden tientallen ‘boten’ met honderden krijgers in oorlogstooi, de kade van twee kanten terwijl ze de Sendratari (oorlogsdans) voerden.
De kinderen op de kade, natuurlijk ook in oorlogstooi, deden eveneens mee met de sendratari.
De sendratari die vanaf de boten begon breidde zich langzaam uit op de kade en verder tot bij de ereplaatsen, waar wij zaten…. een indrukwekkend schouwspel, een ware spektakel… maar liefst meer dan 1.500 ‘krijgers’ uit 46 dorpen deden mee…
Oorlogskreten, begeleid door het geluid van honderden tifa’s brachten vele dansers in trance…. het begin van het 5e Festival Danau Sentani 2012….

De openingsceremonie duurde tot 12.00 uur. Vanaf 14.00 uur werd het programma van deze dag vervolgd met traditionele dans, muziek en volksverhalen vertellen, die verzorgd werden door: Kampung(dorp) Dondai; Distrik Unurumguai; Kampung Kayu Pulau dan Kampung Waya (Distrik Depapre).
Na het ochtendprogramma maakten we een rondvaart op het Sentanimeer. Met een speciale rondvaartboot voeren we op het spiegelgladde meer en bezochten de dorpen Abar en Asei.

Stijgend aantal toeristen
Het Festival Danau Sentani vindt sinds 2008 jaarlijks plaats om de traditionele cultuur van Jayapura-district in met name het gebied rond het Sentanimeer te beschermen.
In het district wonen circa 12.000 mensen in 137 dorpen, veelal direct langs de oever van het meer. In het Sentanimeer, dat een oppervlakte heeft van 110 vierkante kilometer, liggen 22 eilandjes met 24 bewoonde kampongs.

IMG_1459 kl

Het aantal buitenlandse toeristen dat op het evenement afkomt, kent een stijgende lijn. In 2010 werd het festival door 517 toeristen uit Duitsland, Nederland, Polen, Rusland, Italië, Zwitserland, Japan, Australië en de Verenigde Staten bezocht. Een jaar eerder waren dat er 104 en in het beginjaar 2008 werden slechts 85 buitenlandse toeristen geteld.

Een Nederlandse toerist die in de traditionele Papua-cultuur interesseerde en daarom het Festival Danau Sentani bezocht zei: “Toen ik van het bestaan van het festival hoorde, wilde ik erbij zijn om alles zelf te ervaren”

“Het tourisme versterkt de identiteit van de Papua-bevolking, draagt bij aan het behoud van traditionele en culturele waarden en ondersteunt de plaatselijke economie”, zei bupati (districtshoofd)  dhr. Habel Melkias Suwae.

Anno 2012 was bupati Suwae kandidaat gouverneur van Papua.
2 dagen geleden hadden we op uitnodiging van bupati Suwae een middag doorgebracht op zijn eiland Tabelanusu.

Foto’s © Ahiolo

5e Festival Danau Sentani 2012 (1)
5e Festival Danau Sentani 2012 (2)

Naar Startpagina

Lake Sentani Tour – naar Abar en Asei

IMG_1514 a klKalkote (Sentanimeer) – 19 juni 2012
Na de openingsceremonie van het Festival Danau Sentani 2012 en de sendratari (oorlogsdans), maakten we een georganiseerde rondvaart op het Sentanimeer: de Lake Sentani Tour.
Tijdens deze rondvaart deden we 2 dorpen aan, het dorpje Abar en Asei.

In 2008 begon de Papua Tourist Guides Community (Patgom) met een pilot om het Sentanimeer in de aandacht van de toeristen te brengen. Aan de studenten van SMA Negri 1 in Sentani werden de elementaire kennis voor de functie van toeristengids gedoceerd.
Onze gastdames en gastheren aan boord, hadden deze opleiding gevolgd.

De sirene van de boot was een teken om de trossen los te gooien. De boot dreef langzaam van de kade weg. Het tifa-getrommel en gezang van FDS, klonken hoe langer hoe zachter en stierven langzaam uit. Slechts het geronk van de machines deed ons beseffen dat we aan boord van de rondvaartboot waren.

IMG_1471 klOnvoorstelbaar…we voeren op het Sentanimeer… 75 meter boven de zeespiegel.
Langs de vele eilanden, waar de huizen in deze dorpen deels op palen en deels op vaste land waren gebouwd.
Wat een schitterend uitzicht…. Opvallend was dat in elk dorp, dat we zagen, een mooie, grote kerk staat. We voeren langs de kust, waar sagopalmen groeien, waar vrouwen bezig waren met sago kloppen. Sago is hier immers het hoofdvoedsel.
‘De dorpen Abar en Asei bezoeken’ las ik op mijn aantekening boekje.

Het dorpje Abar
Het eerste dorpje waar de rondvaartboot aandeed was het dorpje Abar.
De bewoners ontvingen ons met een mande peae (ontvangst-dans). Heel hartelijk werden we door de dansers en de belangrijke personen van het dorp begroet. In de ogen van sommigen voelde en zag je de emotie heel duidelijk, vooral bij de kepala desa (het dorpshoofd). Hij had de Nederlandse tijd nog meegemaakt en ons bezoek aan zijn dorp raakte hem diep.

Sago kloppen (pukul sagu)
“Of we het proces van het verkrijgen van sagomeel uit een sagopalm willen zien”.
Een omgekapte sagopalm, die voor de demo dient ligt klaar.
Uit het binnenste van de boom, het merg, wordt sagomeel gehaald.
Dat gaat als volgt: met de sago klopper wordt het merg vezel voor vezel fijngemaakt. De losgemaakte vezels worden met water overgoten en uitgewrongen.
Het dikke melkachtige sap, dat dan ontstaat, wordt gezeefd en in een grote bak gedaan om het meel te laten zinken en daarna het water afgegoten. Het sagomeel wordt daarna gedroogd. Het gedroogde sagomeel bewaart men in grote blokken die wel twintig kilo kunnen wegen. Eén boom brengt ongeveer acht sagoblokken op.

IMG_1480 kl

De merg van de sagopalm wordt vezel voor vezel fijn gemaakt

In een tentje bij de ‘demoplaats’ konden we de producten proeven, die van sagomeel zijn gemaakt. De papeda(*) is in de Molukken en Papua een belangrijk hoofdvoedsel.

(*)    papeda: aan opgeloste sagomeel in koud water wordt kokend water toegevoegd totdat  er een compacte vorm aanneemt, het lijkt op stijfsel of behanglijm. Papeda heeft nagenoeg geen smaak, men moet dus eten (slurpen) met een sausje, die de smaak bepaalt, meestal een visgerecht in kurkuma saus (ikan kua kuning).

Potten bakken
In de ‘pottenbakkerij’ die we erna bezochten zagen we hoe men op eenvoudige en traditionele manier de ‘potten’ vervaardigden.
Abar is het enige dorp aan het Sentanimeer waar nog aardewerk op traditionele wijze wordt gemaakt. Er worden vooral schalen (voor papeda) en kookpotten gemaakt.
Met een rolstempel worden ze versierd met Sentani-motieven.
Tegenwoordig wordt ook de moderne techniek gebruikt bij de vervaardiging van potten op een draaischijf. De potten worden gebakken en geglazuurd. Het resultaat is een grof soort aardewerk, fel gekleurd.

We mochten niet eerder weggaan voordat we koele ‘air kelapa muda’ (jonge kokoswater) hadden gedronken. Bij het afscheid nemen moest het dorpshoofd toch enige traantjes laten……

Het dorpje Asei
Het dorpje Asei is zeker een bezoekje waard. Niet alleen omdat de bewoners  hier heel vriendelijke zijn,  maar zij staan ook bekend om hun mooie boombastschilderingen, die ze te koop aanbieden.
De Kulit kayu (boombast) wordt eerst geplet, waarop ze mooie traditionele motieven schilderen. Hiervoor gebruiken ze kleuren vanuit de natuur.
Doeken van boomschors is een traditionele kleding voor de vrouwen van Sentani, vooral bij vrouwen, die dagelijks op het meer vis vangen . De motieven die zij gebruiken hebben te maken met het Sentanimeer zoals de krokodil, de zaagvis of zwaardvis van Sentani. Ook worden motieven gebruikt, die slechts in Asmatgebied voorkomen zoals, het slagtand-symbool van een wild zwijn, en de menselijke figuren uit Asmat.
De verkoop van boombastschilderingen met Asmat motieven in Sentani is één van de onuitgesproken afspraken tussen de Papua-kunstenaars.

Natuurlijk behoort deze mooie Sentani Lake Tour tot een onderdeel van het Festival Danau Sentani.
Zo besloten we deze geweldige 1e dag van het Festival Danau Sentani op de wateren van  het meer …. het mooie Sentanimeer….

Foto’s © Ahiolo

Lake Sentani Tour (1)
Lake Sentani Tour (2)

Naar Startpagina

Te gast bij de bupati (districtshoofd)

papua1 klNet als de andere keren haalde de bus ons om 09.00 uur op van ons hotel Le Premiere in Entrop.
Vandaag, zondag 17 juni 2012, stond een lange rit voor ons gepland helemaal naar Tablanusu. Tablanusu is een eiland in de Teluk Tanah Merah (Tanah Merah baai), in het Oostelijk deel van de Cycloop gebergte.

Van Jayapura (Hollandia Haven) reden we door Abepura (Hollandia Binnen) naar Sentani en verder in de oostelijke richting naar het dorp Depapre.

In de bussen heerste een fijne sfeer heel gemoedelijk. Immers, één dag na de rnie, men had elkaar nog steeds heel veel te vertellen en als het stil dreigde te worden dan, dan klonk ergens vandaan een lang vergeten Nederlands lied. Ik kreeg een schoolreis-achtig gevoel.
Toen onderweg zo druk was, zoals bijvoorbeeld in Abe Pura (Hollandia Binnen) …..
géén probleem, onze begeleiders zetten de zwaailichten en de  sirenes van hun auto’s aan….
Na anderhalf uur rijden kwamen we in Depapre aan, een vissersdorpje gelegen aan een prachtige baai met de traditionele vissershuisjes en fraai gekleurde vissersboten.

IMG_1323 kl

Tablanusu behoort tot distrikt Depapre. Vanuit het hoog gelegen uitzichtpunt genoten we van een geweldig uitzicht over de mooie Tanah Merah baai.
Depapre is door de overheid uitgeroepen tot een toeristisch dorp.
Vanaf Depapre kan je per boot varen naar een tropisch onbewoond eiland Tanah Merah met haar witte stranden, waar je in de zon kan verpozen of zwemmen en snorkelen in het heldere water.

Beneden, links van ons ligt het eiland Tablanusu met het gelijknamige dorp.
Tablanusu is het dorp van bupati Habel Suwae onze gastheer.
Hier, op dit eiland  gaan we een middagje doorbrengen in de Resort Suwae.
Via de organisatie nodigde bupati Suwae van district Jayapura ons uit om een bezoekje te brengen aan zijn dorp en resort.

Bupati Habel Melkias Suwae  en Yop Kogoya hebben zich als één van de 6 koppels
kandidaat gesteld voor de gouverneurs-verkiezing op 29 januari 2013.
Helaas, de keuze is niet op de koppel Habel Melkias Suwae – Yop Kogoya gevallen.

IMG_1197 kl

Onze Gastheer en zijn vrouw

Langzaam daalden we met de bus af naar het dorp.
Het viel me gelijk op, dat men hier oog heeft voor sport. Links voor de brug, die het eiland met het vaste land verbindt, was een voetbalveldje en een volleybalveld aangelegd.
Daartegenover staat een mooie kerk, die de naam Amos draagt.
‘Amos’ omdat de eerste ‘guru jemaat’ (vrij vertaald: zendeling) die hier in 1911 kwam, een Molukse guru jemaat Amos Pasalbessy was, opa van één van de reüniegangers.

Over Tablanusu
De bewoners van het dorp bestond uit tien families, die naar de naam Sumile, Danya, Suwae, Apaserai, Serantow, Wambena, Sumisu, Selli, Yufuwai, en Yakurimlen luisteren.
De voorouders van de bewoners van Tablanusu waren twee keer verhuisd.
Ze woonden eerst op twee eilanden in deze baai, niet ver van waar ze nu wonen. Door de tsunami vluchtten de overlevenden naar een veiliger plaats.
Hun nieuwe nederzetting noemden zij naar het ​​oude dorp Tablanusu.
Ze leefden van landbouw, knollen en bananen waren hun hoofdvoedsel. Omdat de bevolking bleef groeien, terwijl er steeds weinig grond voor de landbouw was, besloten ze om weer te verhuizen. Toen ze eindelijk een geschikte lokatie vonden noemden ze het dorp wederom Tablanusu. Tablanusu betekent: de plaats waar de zon ondergaat.
Ze leven nu niet alleen van wat ze op het land verbouwen maar ook van de visvangst en kweken zelf vissen in hun kweekvijvers.

IMG_1199 kl

Resort Suwae
We liepen over de brug, die het vasteland en het eiland verbindt. Zachte koele wind die door de klapperbomen bliezen, gaf ons een heerlijke verkoeling.
Onder de klapperbomen aan de waterkant, stonden romantische kleine open huisjes, waarin je heerlijk kon zitten of liggen terwijl je van de mooie zonsondergang genoot.
Tegen de bosrand aan, stond een grote homestay waar je kamers kon huren als je hier wou overnachten.
Voor de homestay stonden mooie gedekte tafels en stoelen uitnodigend op ons te wachten.

Heerlijke etensgeur roken we toen we het Restaurant Nusu Beach naderden. Maar liefst twee buffetten waren klaargezet. Uit deze zeer rijkelijk gevulde buffetten konden we onze lunch samenstellen.
We hadden de keuze uit het traditionele eten zoals: papeda (sago pap), ikan kua kuning (vis bereid in safraansaus), sagu lempeng (sago koek), verschillende soorten ubi’s (knolgewassen), ikan bakar (geroosterde vis) en natuurlijk de reguliere Indonesische rijsttafel.

IMG_1196a klMedia aandacht
Onze aanwezigheid op dit eiland was niet ongemerkt gebleven, de media –TV Mandiri Papua maakte van deze gelegenheid graag gebruik om de toerisme in Papua te promoten. Of… behoorde deze belangstelling niet tot een onderdeel van de verkiezingscampagne ?
Tussen het eten door, werd elke keer iemand uit de groep uitgenodigd voor een interview.

Het was heel erg relaxed en heel geanimeerd…. de rnie kreeg hier haar vervolg.
Natuurlijk werd er muziek gemaakt, waarop we konden dansen.
“Ieder doet wat hij/zij zelf wilt: zwemmen, wandelen of … gewoon niets doen”.
Sommigen voeren met een bootje uit, naar het onbewoonde bounty-eiland Tanah Merah, met haar mooie witte stranden..Tablanusu… géén betere plek om te toeven.

Foto’s © Ahiolo
Te gast bij de bupati (1)
Te gast bij de bupati (2)

Naar Startpagina