Wandelen op het Godeneiland – 1e dag

Dinsdag 16 juli 2013
Niet alleen in Nederland, ook hier hebben we te maken met weersveranderingen. Telefoontje van Emmy gekregen, dat bij haar in Jl. Majapahit regent… terwijl bij ons in Tuban, de zon schijnt en dat op een  afstand van nog geen 5 km van elkaar.

De wijk Tuban, waar wij logeren, ligt tussen Kuta Centrum en de internationale luchthaven Ngurah Rai (DPS – Den Pasar).
Een zeer levendige, toeristische deel van Kuta, waar niet alleen luxueuze hotels en resorts en vele, vele restaurants staan maar ook Guesthouses en Home Stays.
Maar liefst 2 grote malls hebben hier hun locatie gevonden. Malls hebben een sterke aantrekkingskracht niet alleen voor toeristen, die hier hun slag kunnen slaan, maar ook voor mensen die in de heetste uren van de dag verkoeling zoeken.

Vandaag hebben we een ‘late’ start. De Nijmeegse 40 km-wandelaars hebben soms moeite met ‘vroege’ en ‘late’ start, vooral als je samen met je vrienden wilt lopen en verschillende startkaarten hebben. Als je een ‘vroege’ startkaart heb en ‘laat’ wil starten dan moet je iemand zien te vinden die andersom wil en met hem/haar  je startkaart proberen te ruilen.
Dat probleem hebben we hier gelukkig niet, de organisatie en wandelaars (dat zijn wijzelf) bepalen de starttijd, de route, duur van de wandeling, hoe lang we rusten enz …

IMG_4122 kl

10 minuten na Emmy’s telefoontje belt ze met de mededeling dat ze geen taxi kan vinden om naar de start in Dedy Home Stay te komen, omdat het verkeer niet door de Jl. Majapahit komt.
De weg is namelijk afgesloten omdat er aan het begin van de Jl. Majapahit ‘Upacara lomba desa adat kebupaten Badung’* plaats vindt en de weg daardoor afgesloten is voor het verkeer.

(* een competitie tussen de dorpen van district Badung om welk dorp tot de schoonste dorp van 2013 wordt gekozen).

Emmy zal op ons in Jl.Majapahit wachten tot dat we haar (lopend) komen ophalen.
Ineke en ik startten op onze  1ewandeldag om 10.10 uur. Het was heerlijk wandelweer met een temperatuur van boven 20 graden Celcius. We liepen de straat waar onze Home Stay staat uit richting strand. Op een afstand van 100 meter van het strand roken we de zeelucht al.

Langzaam kwam het strandleven op gang. De verkopers zochten, voor hun de meest strategische plekjes op om hun waar uit te stallen. Velen hadden een plek onder de ‘ketapang boom’ gevonden.
Ketapang bomen met haar brede bladeren zijn schaduwrijke bomen, die heel goed groeien op zanderige bodem.
Terreinen van hotels en resorts zijn verboden gebieden voor de verkopers. Ze mogen buiten deze gebieden op gepaste afstand wel staan.

IMG_4120 kl

Tot Kuta Centrum wandelden we op het strand, dan nemen we Jl. Pantai Kuta in de Westelijke richting. We kwamen langs een Hindoe-tempel, waar de ‘upacara lomba desa’ volop aan gang was.
Binnen, op het tempelplein zaten heel veel mannen gekleed in Balinese dracht te luisteren naar verschillende sprekers. Ik kan helaas niets van verstaan…want ze spreken de Balinese taal. ‘Of ik binnen mag kijken’ vroeg ik aan een omstaander.
“Om binnen te mogen komen moet u een sarong omdoen” antwoordde hij.
We bleven een paar minuten voor de tempel staan en liepen dan verder naar Jl. Majapahit.

Samen met Emmy en nicht Do vervolgden we onze wandeling. Inmiddels is het al 12.00 uur… Do liep met ons mee omdat ze naar het strand wou. Ze zou op het Kuta-Strand blijven tot dat we haar, op de terugweg kwamen ophalen.
De temperatuur was inmiddels  flink gestegen… hoe warm het precies was, wist ik het niet, in elk geval warmer dan tijdens de 4-daagse in 2006, toen de 4-daagse na de 1e dag werd “afgeblazen”.

We liepen door de drukke Jl. Pantai Kuta…..de verleidingen op deze straat zijn ontzettend…. koele winkeltjes… mooie kleren…. de verkopers die je zo vriendelijk uitnodigen om binnen te komen….. Dit alles hadden we kunnen doorstaan… we bleven doorstappen en natuurlijk ook drinken…veel drinken…heel veel drinken…

IMG_4215 kl

Op strand lieten we Do achter en wandelden in de Noordelijke richting. Het was nu vloed, de waterlijn was omhoog gekropen. We werden gedwongen om op ‘mulle’ zand te gaan lopen om geen natte voeten te krijgen… Na een tijdje besloot ik om mijn schoenen uit te trekken en in het water te lopen…wat was dat heerlijk.. een verkoeling…. en de zon, de zon bleef enthousiast boven onze hoofden ‘branden’.
Vele zonaanbidders, de strandverkopers, zochten de schaduw op… het strand was lang niet meer zo vol als 2 uren geleden..

Ondanks de hitte was het wel uit te houden, dankzij de ‘lauwe’ zeewind en natuurlijk door regelmatig te blijven drinken…drinken…drinken…
De laatste kilometers van onze terugweg namen we de Jl.Pantai Kuta, die evenwijdig met het strand loopt. De overwinning op deze 1wandeldag vierden we met koffie en gebak van Starbucks in de anderhalf jaar nieuwe mall de Beachwalk…. Op naar de 2e dag….

Foto’s © Ahiolo
Wandelen op het Godeneiland – 1e dag

Naar Startpagina

Wandelen op het Godeneiland – 2e dag

Woensdag 17 juli 2013
Voor de meestIMG_4136 kle Nijmeegse 4-daagse wandelaars is de 2e dag de zwaarste etappe.
Op deze dag loopt men enkele kilometers meer dan de verplichte loopafstand, de 3e dag daarentegen is de afstand enkele kilometers minder ter compensatie van de 7 heuvelen, die de wandelaars moeten overwinnen.

Hier in de Gordel van Smaragd houdt de organisatie ook rekening mee.
Het wordt een zware tocht over het strand… van Tuban naar Seminyak en terug.
Bewust, is gekozen voor een late start….. dat om te zorgen dat de wandelaars, wanneer de zon op z’n hoogste punt staat, nog onderweg zijn en daarom moeten afzien.
Ja, het gevoel van afzien dat moet ervaren worden…omdat de door ons af te leggen afstand korter is dan in Nijmegen.

Evenals de 1e dag starten we van Dedy Home Stay. Om 10.00 uur precies wandelen we naar het strand.
Een andere reden voor de keuze van een late start, heeft te maken met de thema van de dag. Nijmegen heeft haar Roze Woensdag. Hier is de thema van de dag: ”actief bruin worden
Het eerste half uurtje wandelen we over de wandelboulevard, daarna kiezen we om langs de vloedlijn te lopen in plaats van over het mulle zand.
Al is het nog zo vroeg, de warmte dringt langzaam door mijn shirt naar binnen en dat geeft me een lekker gevoel.

IMG_4146 kl

Plotseling trekken de dames hun bloesjes uiten daar staan ze dan …. in hun badpak.
Hun korte broek, die ze over de badpak hadden getrokken houden ze aan.
Dat hebben ze erg slim bedacht…. omdat we op de heenweg tegen de zon in lopen, worden hun ‘voorste bovenlichaam’ lekker gebakken en op de terugweg hun ‘achterste bovenlichaam’.
Zo kunnen ze al lopend bruin worden m.a.w. actief bruin worden.
Als het voor mij te heet wordt langs de waterlijn, ga ik onder de vele schaduwrijke bomen lopen.
Immers… ik hoef niet bruin te worden !

Als we bijna bij finish zijn geven de dames te kennen dat ze de tocht willen voortzetten in het warenhuis Matahari en Discovery Mall. “Misschien is deze dag voor hun nog niet zwaar genoeg ?” vraag ik mij af.
Ik vervolg mijn wandeling naar Dedy Home Stay en zoek verkoeling in het zwembad.
2e dag…. een zware dag…. we zijn op de helft…..

Foto’s © Ahiolo
Wandelen op het Godeneiland – 2e dag

Naar Startpagina

Wandelen op het Godeneiland – dag 3

Donderdag 18 juli 2013
Dag 3, de dag van de 7 heuvelen. Veel wandelaars zien op tegen deze dag. Het is op zich niet zo vreemd vooral als je in het Westen van Nederland woont waar alles zo vlak is. Zeven flinke klim zijn in deze etappe opgenomen.

Het push gevoel
Echter, op deze dag heerst een heel aparte sfeer.
Het gevoel om “samen deze 7 heuvelen te nemen”. Gesteund door gezang en ritme (…push-push-push a little harder…..) cq tempo, die de groepen en militairen aangeven kan je dit obstakel overwinnen. Het push gevoel !
Dit push gevoel willen we hier in Kuta ook ervaren…. voor wie ooit in Kuta geweest is, weet dat in Kuta nergens een heuveltje te bekennen is.
Dit wordt voor ons een ‘mission impossible’.

IMG_4172 klRondje Tukad mati
Voor deze dag heeft de Kuta 4-daagse organisatie bedacht om ons eerst een rondje Tukad Mati te laten lopen, daarna richting Kuta Beach en over het strand naar de finish in Dedy Home Stay.
Tukad Mati is een rivier, die in Gunung Agung ontspringt en door Kuta naar de zee stroomt onder andere tussen Jl. Majapahit en Jl. Raya Kuta. De Balinesen noemen haar Tukad Mati (Dode rivier). Echt ‘dood’ is de Tukad Mati niet, het waterniveau is wel flink gedaald.

Vandaag een ‘vroege’ start. Vanaf de Teges Inn aan de Jl. Majapahit lopen we in de Zuidelijke richting. Daar waar de Jl Majapahit eindigt slaan we links af over de brug over de rivier ‘Tukad Mati’ en vervolgen onze weg op de Jl.Raya Kuta.
Na een tijdje zien we aan onze rechter hand een trap, dienaar KFC leidt…. Wauw een kans om ‘het push gevoel’ te krijgen…. dus lopen we deze trap enkele keren op en af….
Dat push gevoel proberen we ook te vinden door de vele hoge trottoirbanden aan de Jl Raya Kuta op en af te stappen.
Via de Jl. Patih Jelantik lopen we over de brug over de rivier ‘Tukad Mati’ die ons verder leidt langs de Jl. Majapahit in de richting van Kuta Beach.

De laatste kilometers
De zon heeft inmiddels haar hoogste punt bereikt als we op het strand komen. Onze benen zijn zwaar geworden en de wandeltempo is flink gezakt, ondanks dat we onder de vele schaduwrijke bomen wandelen.
Ook de activiteiten van de strandverkopers en –bezoekers zijn gedaald tot haar laagste punt.
Langzaam wandelen we over het mulle zand naar de finish, totdat we bij de Discovery Mall aankomen….. ha, de vele trappen naar het winkelcentrum..

Onze laatste kans om ‘het push gevoel’ te vinden… daarna lopen we vermoeid maar met een voldaan gevoel verder naar de finish in Dedy Home Stay…. morgen de gladiolen !

Foto’s © Ahiolo
Wandelen op het Godeneiland – dag 3

Naar Startpagina

Wandelen op het Godeneiland – 4e (laatse) dag

Vrijdag19 juli 2013
In Nijmegen is de 4e dag van de Internationale Wandel 4-Daagse het hoogtepunt van dit wandelfestijn. Vanaf ’s morgens vroeg staan al mensen langs de routes om hun helden aan te moedigen.De helden die later op de dag door duizenden en duizenden mensen worden toegejuicht als ze de Via Gladiola betreden….
Op weg naar hun verdiende wandelkruis.

Hier in de Gordel van Smaragd hebben we met z’n drieen al 4 dagen opzitten. Vandaag is onze 5e wandeldag. Onze beloning is geen gladiolen en of wandelkruis maar van mentale aard.
We hebben ondanks alle verleidingen van dit geliefd vakantie eiland, de kracht kunnen opbrengen om elke ochtend vroeg op te staan en onze wandelschoenen aan te trekken.
Een overwinning op onszelf.

IMG_4239 klOm dat te vieren hebben we voor deze laatste wandeldag een ‘korte’ wandelroute uitgestippeld. We hebben het verdiend.
Van onze startplaats Dedy Home Stay wandelen we heel ontspannen, genietend van de natuur, de zee en haar koele zeewind, mensen op strand en van de altijd zo vriendelijke verkopers, die graag willen weten waar je vandaan komt: “where you from ?”

Als afsluiting hiervan trakteren we ons op koffie met gebak… tot volgend jaar in Nijmegen (mijn jubileumjaar).. see you there !

Foto’s © Ahiolo
Wandelen op het Godeneiland – 4e dag

Naar Startpagina

Pré – wandeltochtje op het Godeneiland

Maandag15 juli 2013
Op de dag dat in Nijmegen, de wandelaars zich aanmelden en hun startkaarten voor 97ste Wandel 4-Daagse in ontvangst nemen, is de wandelkoorts gesignaleerd in Kuta op Bali. Wij, Emmy S, goed voor 1 Nijmeegse kruis, Ineke (17) en ik (24), wandelaars in hart en nieren, besluiten om in deze wandelweek een eigen mini Wandel 4-daagse te lopen. Hier op het Godeneiland Bali, waar we door ‘omstandigheden’ moeten zijn.

De start van het pré-wandeltochtje was om 06.30 uur vanaf het Teges Inn aan de Jl. Majapahit in Kuta echter zonder startkaart en kaartenknippers.
De eerste kilometers naar het strand, ging vanaf de Jl Majapahit door de kleine gangetjes naar jl. Mataram en via jl.Patimura naar jl. Legian.
De zijstraat van jl. Legian, jl. Melasti leidde ons naar het Legian Beach.

IMG_4061 kl

Hier begint het ‘echte’ strand wandeling. Om het mulle zand te vermijden zochten we de vloedlijn op, zodat we gemakkelijker door konden stappen.
Alhoewel het nog zo vroeg was waren er al veel mensen bezig met hun ochtendritueel zoals wandelen, hardlopen….
De strandexploitanten en hun personeel zetten de ligstoelen en parasols klaar voor de (buitenlandse) zonaanbidders. De strandverkopers echter, waren nog nergens te bekennen.
De koele ochtendbries waaide door onze haren en langs de blote armen en benen.
Wat een heerlijk gevoel…zo ontspannend…te wandelen op het Godeneiland.

Al pratend liepen we in de Noordelijke richting naar Seminyak.
Natuurlijk gingen onze gedachten uit naar de komende 4-daagse in Nijmegen.
Helaas moeten we dit jaar de 4-daagse missen.

Na 2 uren wandelen hielden we een‘ontbijtstop’ in Seminyak.
Een heerlijk ontbijtbuffet in een hotel gaf ons de nodige energie voor onze terugtocht over het strand van Seminyak, Legianen Kuta, over het wandelpad langs de vele luxueuze hotels, resorts, de bekende Discovery Mall naar Tuban waar onze Dedy Homestay staat….
Morgen, start de 1e dag van de 4-Daagse, daar in Nijmegen en ook hier op het Godeneiland Bali… Veel succes allemaal !!

Foto’s © Ahiolo

Pré – wandeltochtje 1
Pré – wandeltochtje 2

Naar Startpagina

Het verleden beleven 1.2 (terug in Merauke na 52 jaar)

IMG_1514 a klNa een geweldige ontmoetingen (reünie) in Jayapura, waren we (Ineke en ik) naar Merauke gegaan. Het was een bliksembezoek van 3 dagen en nachten.
Ineke was geboren in deze hoofdstad van de Zuidelijke Provincie van Papua, waar ik mijn jeugdjaren had doorgebracht. Hier in Merauke willen we ons verleden beleven.

Beelden uit mijn jeugdjaren schieten door mijn hoofd, als de Merpati 737 Merauke nadert en de piloot het landingsteken geeft.
De wuivende klapperbomen verwelkomen ons, na meer dan 50 jaren verblijf in de andere plaatsen in de voormalige Ned. Nieuw Guinea en Nederland.
Zouden we de ‘oude’ Merauke nog  kunnen terugvinden?
Omdat ik als kleine jongen elke dag van Muli naar school moet lopen, herinner ik me elk huis en elk erf aan de Mopahweg (nu Jalan Raya Mandala).
En natuurlijk ook de oude waringinboom, die in Bambu Pemali staat.
Voor Ineke is het vinden van de plek waar ze geboren was heel belangrijk.
Enkele jaren geleden hoorden we dat haar geboortehuis reeds was afgebroken.
…

Het ritje met de taxi van het vliegveld Mopah naar Hotel Swiss-Belhotel in Bambu Pemali duurt nog geen 10 minuten.  Naar mijn schatting moet het niet meer dan 4 km zijn. We rijden door Mopah, Spadem en Muli tot ons hotel in Bambu Pemali.

Het hotel staat schuin tegenover het huis van familie Reawaruw, ongeveer waar vroeger het huis van familie Jaquard stond.
Vanuit de taxi kan ik niets en niets herkenbaars ontdekken ook de oude statige waringinboom, waarvan de luchtwortels dreigend over de weg hingen.

Speurtocht naar het verleden
We laten onze koffers in de kamer en beginnen met onze speurtocht naar het verleden. Lopend….ja lopend zullen we in deze 3 dagen door Merauke of Maroke gaan.
Er zijn nog enkele gebouwen uit de Nederlandse periode, die nu er nog zijn.

We lopen vanaf ons hotel in Bampel (Bambu Pemali) over de Jalan Raya Mandala richting de haven. Aan de rechterkant van de weg bij een afslag naar Kelapa Lima herken ik enkele huizen, die veel lijken op de huizen van oom Bas.
Daar tegenover staat een school, die overeenkomt met de Chinese School.

De oude  Militaire kazerne, enigszins verbouwd, heeft nu nog dezelfde functie.
Het voetbalveld tegenover, heet nu lapangan Mandala. Lapangan Mandala is een (recreatie-)stadspark met een publieke podium en sportmogelijkheden zoals basketbal, zaalvoetbal.
Sommige huizen van toen,  die achter het voetbalveld stonden, zijn er nog steeds. Wel lijken ze in mijn herinneringen vele, vele malen groter dan nu.

Openbare Lagere School B
En dan …. tegenover Toko Dua, voor velen uit Maroke, beginnen hier hun educatieve vorming, de Openbare Lagere School B (B staat voor Maleistalige Lagere School. A, Nederlandstalige Lagere School).
De waterput onder de manggaboom, bijna een symbool voor de school geworden .
De put is weer in gebruik genomen. Zij levert nu drinkwater aan honderden gezinnen in de omgeving.

Het is niet alleen de bron waaruit water wordt geput, maar heeft een sterke symbolische betekenis voor de school. Bij deze school behoort deze bron, de bron van inspiratie en kennis is voor bijna alle kinderen uit Maroke.
Het doet me heel erg zeer te zien hoe vervallen de school is geworden. Twee van de zes klaslokalen hebben nauwelijks meer een dak. In één van de lokalen, die omgebouwd is tot een woning, woont een gepensioneerde leerkracht van de SMP (Sekolah Menengah Pertama) met zijn gezin.
“”Na de Nederlandse tijd is deze school gebruikt als  SMP. Ik was toen directeur van de school. Toen de SMP naar een andere locatie wordt verhuisd, hebben ze deze school omgebouwd tot woningen voor de leerkrachten. Nu ben ik gepensioneerd en woon nog steeds hier”” aldus de ex-directeur, die ons een kleine rondleiding gaf.
Achter de school-lokalen zie ik dat van de grote ronde betonnen regenwater opvangbak, alleen de bodem nog overblijft.


De lange stoffige, smerige veranda, die vroeger altijd zo glinsterde…

De lange stoffige, smerige veranda, die vroeger altijd zo glinsterde brengt me weer terug naar mijn kleuterperiode. Ik was toen pas 4 1/2 jaar jong en mocht nog niet naar school. Kleuterschool en kinderdagverblijf waren er niet. Totdat ik officieel naar school mocht, ging (moest) ik elke dag met mijn moeder mee. In de klas waar ze les gaf, was ik er ook.
En als ik er genoeg kreeg van tekenen, ging ik op het schoolplein spelen of op de koude vloer van deze lange veranda slapen. De koude vloer voelde zo lekker aan, vooral op het heetste deel van de dag.

De oude toiletten doen nog steeds haar dienst.
Dat hoeft niet aangekondigd te worden…, al van ver komt het ‘aroma’ ons tegemoet…. Onvoorstelbaar… na meer dan 50 jaar…… weer hier te lopen over de voetafdrukken van vele en vele kinderen, die je bij name kent…..

Kantin Mesran
Op de plaats waar toen de Shell benzinestation was, staat nu het eethuis Kantin Mesran van Ata Lekahena. Een herinnering aan het benzinestation is de ‘paal’ waarop Shell embleem stond, echter nu met het embleem van voor mij onbekend benzine merk.

De ontmoeting met Ata is zeer hartelijk. Ata’’s vader en mijn vader waren collega’s en ze zat bij mijn moeder op school. We nemen de kans waar om in haar Kantin Mesran onze middagmaaltijd te gebruiken.


….zie je een hele lange laan met grote bomen….

Ine’’s herinnering over Merauke
Als men over Merauke heeft, komt bij Ineke de volgende herinnering op:
“Als je in de haven van Merauke uit de boot stapt, zie je een hele lange laan met grote bomen, rechts aan het einde van de laan woont tante Beth en oom Piet. Tante Beth (tante van Ineke) runt een pasanggrahan *”.

We willen natuurlijk deze herinneringen toetsen. We lopen over de weg waar het Gouvernementshotel en het residentshuis stonden. Het Gouvernementshotel draagt nu de naam Hotel Asmat en heeft een facelift gekregen. Het residentshuis staat niet meer.

Aan het einde van deze straat stond toen links de pasanggrahan*, rechts de Europese begraafplaats.
Kijken we links de straat in dan zien we in de verte de haven.
“Dit is dus de hele lange laan met grote bomen”. Het is nog steeds een mooie laan met grote bomen alleen de afstand tot de haven is vele vele malen korter dan in Ine’s herinneringen.

* pasanggrahan is een logeeradres of tijdelijk verblijf van gouvernementsambtenaren op doorreis.

Sumur bor
Vanaf de haven lopen we door de vroeger zo statige straat met mooie huizen op palen. Huizen op palen, omdat de rivier Maro regelmatig buiten haar oevers treedt.
In deze huizen woonden over het algemeen (Indische) Nederlanders of Molukse hoge ambtenaren.
Aan het einde van de straat zou dan de Sumur bor zijn. Sumur bor is een warm water-zwavelbron. Als kleine jongen was ik hier regelmatig te vinden.

Nu behoort Sumur bor tot een toeristisch object, ‘Wisata Sumber Air Panas Merauke’. Vanaf de bron werd een waterleiding aangelegd onder de weg door, naar de overkant  waar een ‘dames’ bad is ingericht.

De Palmenlaan
De Protestantse ‘Elim’ kerk en het ziekenhuis daar tegenover staan nog steeds. Hoewel beide gebouwen in de loop der jaren enkele faceliften hebben gehad, zijn ze nog goed te herkennen.
Toch moet ik wennen aan de tropenkleur (felle, harde kleuren) van de kerk.
Zo ook met de Europese Lagere School achter de protestantse Elim kerk.


Rumah tua van familie Wenno….

Kampong Ambon (Ine’’s geboorteplek)
De naam Kampong Ambon duidt aan dat hier zowel vroeger als nu alleen maar Ambonezen wonen.
We komen Kampong Ambon binnen aan de kant waar familie Tatipikalawan woonde en lopen over een smalle geasfalteerde weg. Slechts voetgangers en brommers zijn toegestaan.
Dan op het derde erf aan de rechterkant van de weg, stond vroeger het huis, waarin Ineke, mijn vrouw was geboren…..  helaas staat het huis er niet meer.
Het was een huis speciaal voor  bestuursambtenaren, die voor enkele jaren in Merauke overgeplaatst waren.
We stoppen voor het erf om wat foto’s te maken. Enkele minuten staan we stil, kijkend naar het ‘plekje’, ieders in eigen gedachten …. Een speciaal moment, een heel speciaal moment voor Ineke….

Ineke: ““Een bijzonder, apart gevoel dat ik niet in woorden kan beschrijven……met toch een beetje brok in mijn keel. Ik vind toch jammer dat het huis niet meer staat….het zij zo”.”

De huizen die aan deze weg staan, zijn in al die jaren niet veel veranderd. Sommige zijn gerenoveerd of erbij gebouwd.
Het huis, bijna aan het eind van de weg is nog steeds in de ‘oude stijl’.
Muur van gaba gaba (bladnerven van sagopalm) opgetrokken en het dak van zink.
Heel goed onderhouden, echter in zeer opvallende oranjekleur geverfd.

Tevreden liepen we terug naar Bambu Pemali waar ons hotel staat.
Terug naar het hotel, dat van alle comfort is voorzien, die helemaal in deze tijd past. Morgen gaan we naar Muli. Muli, mijn Muli het decor van mijn jeugd….

Foto’s © Ahiolo
MAROKE Album 1

Naar Startpagina

Het verleden beleven 2.2 (terug in Merauke na 52 jaar)

IMG_1514 a klNa een geweldige ontmoetingen (reünie) in Jayapura, waren we (Ineke en ik) naar Merauke gegaan. Het was een bliksembezoek van 3 dagen en nachten.
Ineke was geboren in deze hoofdstad van de Zuidelijke Provincie van Papua, waar ik mijn jeugdjaren had doorgebracht. Hier in Merauke willen we ons verleden beleven.

In Muli …amatoo kunt u lezen hoe moeilijk het voor mij was om afscheid van Muli te nemen. Het woord amatoo is een Ambonees woord voor o.a. vaarwel en tot ziens, is voor mij werkelijkheid geworden.  Ik ben weer terug in Muli ….. na 52 jaren.

Enkele, voor mij heel belangrijke plekken willen we proberen terug te vinden. Het zal zeker niet meevallen omdat vele herkenningspunten voor mij er niet meer zijn.
De sjabloon van de ‘oude’ Muli en omgeving, die in mijn herinneringen is, liet ik los op de huidige. Gelukkig zijn er nog enige herkenbare aanknopingspunten, waardoor het zoektocht meevalt.


Als we het land kunnen vinden waar onze 2 huizen toen op stonden, kan ik vandaar uit mijn herinneringen-sjabloon op los laten.
Van bekenden hoor ik dat op ‘ons’ land men bezig is met een groot bouwproject.
Naar schatting is de afstand van Swiss Belhotel (in Bambu Pemali) naar ons huis ongeveer 2 km.

Wandelen door Merauke is een groot verschil met wandelen in Jayapura en Kuta.
Langs de hoofdweg van Merauke, Jalan Raya Mandala (vroeger: Mopahweg) zijn trottoirs aangelegd voor de wandelaars. De trottoirs zijn mooi, zonder gaten en opstakels, je hoeft niet bang voor te zijn dat je in de open riool valt. Het is ook minder druk dan de bovengenoemde plaatsen.

‘Ons land’ en ontmoeting met tante Unawekla
Na een kwartier lopen zien we aan de linkerkant van de weg een groot terrein, met zinken platen omheind, daarachter zien we een groot bouwwerk staan.
De eerste mall van Merauke wordt hier gebouwd.
Dit moet ‘ons’ land zijn. Natuurlijk weet ik het zeker….. toch , toch willen we graag hierin bevestigd worden.


Tante Unawekla met haar klein- en achterkleindochter

We staan aan de overkant van de weg ….. willen naar een winkeltje lopen om e.e.a. te vragen, als Ineke in een gangetje een oud vrouwtje ziet. Ze is bezig sago-meel te drogen.
Alleen iemand van zo’n leeftijd, die altijd hier heeft gewoond kan ons die bevestiging geven.
We lopen naar haar toe, begroeten haar en vragen haar of we haar e.e.a. kan vragen over het land aan de overkant van de weg.
Helaas verstaat ze ons niet zo goed. Haar kleindochter die op de veranda zit en een kindje in haar arm draagt zegt: “Om, nene su tuli, om bicara keras sedikit”” (oom, oma is een beetje doof, wilt u wat harder praten).
Samen met haar en haar kleinkind komen we tot  een geweldig gesprek. Ze vertelt dat het land door een rijke Chinees is gekocht. Het land was van haar man Jonathan Unawekla geweest.
Al pratende komen de herinneringen bij haar terug.
En opeens zegt ze: “”Yang pertama beli tanah ini, itu bapa Lekransy, beta pung laki yang jual buat bapa Lekransy””. (Die het eerst het land kocht, was bapa Lekransy, mijn man had het land aan hem verkocht). Dit is de bevestiging die ik wil horen …waauw.

Als ik zeg dat ik een zoon ben van bapa Lekransy, kijkt ze heel blij en met veel bewondering naar mij en zegt dat zij geweldig vindt dat ik na zo’n lange tijd terug kom om naar het land te zoeken in Muli.
Ze kent ons, immers ze waren allemaal gemeenteleden van de Molukse Protestantse Kerk (MPK) in Muli, de kerk waarvoor mijn vader als predikant werkte.
Ze weet nog te vertellen dat toen mijn vader naar Nederland vertrok, hij het land aan de zorg van bung Menase (ouderling) achterliet enz…


“Ons land”

Een bijzondere ontmoeting
Op circa 300 meter van ons huis vandaan, aan de rechterkant van de weg, woonde familie Futunanembun. Een van kinderen Futunanembun, Vitalis, zat bij mij in de klas , vanaf de Lagere School tot en met de 1 jarige MULO in Merauke.

Als we langs lopen zien we een wat ‘oude’ huis, dat in typisch Indonesische bonte kleur is geverfd.
“Volgens mij moet hier het huis van Vitalis zijn” zeg ik tegen Ineke. “Om zeker van te zijn, denk ik dat we maar moeten vragen”.
Ik klop op de deur, de hond achter in de tuin begint te blaffen. Na een tijdje beweegt de gordijn aan de binnenkant.
Langzaam gaat de deur open en uit eindelijk stapt een man van mijn leeftijd naar buiten. Hij kijkt een beetje nieuwsgierig naar deze twee onbekende mensen.
Ik zeg dat ik op zoek ben naar bapa Vitalis…. Hij kijkt me aan en zegt: ““ik ben bapa Vitalis””, waarop ik gelijk antwoord: ““ik ben Annis,… Annis Lekransy””.

Ik weet niet meer precies wat er dan gebeurt… ik denk dat we elkaar omhelzen van blijdschap…na 53 jaren je ‘oude’ klasgenoot ontmoeten.
De gesprekken daarna lijken voor mij alsof ik nooit weg was geweest van Merauke.
Wat een ontmoeting….


Samen met mijn oude kameraad Vitalis

Molukse Protestantse Kerk (MPK) in Muli
De Molukse Protestantse Kerk (MPK) in Muli, de kerk waarvoor mijn vader als predikant werkte, werd van maandag tot en met zaterdag gebruikt voor de 3 klassige Christelijke Dorpsschool.
In de Dorpsscholen werden onderwijs gegeven tot en met 1e 3 klassen van de basisschool, daarna kan je naar de vervolgschool voor de klassen 4 tot en met 6, of naar de reguliere basisschool. In deze dorpsschool in Muli was mijn vader ook onderwijzer samen met een ‘hulponderwijzer.

Het kerkgebouw stond 50 meter van de weg vandaan. Het is niet zo moeilijk het plekje terug te vinden. Men vertelt me dat de kerk nu een basisschool is geworden.
Het oude kerk van zinken platen zie ik nergens staan.
Op de fundering van de kerk stond is nu een school gebouwd.
De onderwijzeres heeft ons dat bevestigd en was blij met ons bezoek. Met een groepsfoto van haar met de kinderen besluiten we ons bezoek aan de ‘kerk’ van toen, voor zover wat over is gebleven. De sporen van mijn vader is hier niet vergeten….

Het graf van mijn broer Piet
‘Pieter Daniël Lekransy’ nauwelijks meer te lezen op zijn grafsteen.
We hebben zijn graf gevonden, het staat dichterbij de straat dan vroeger was. Dat komt omdat in de afgelopen jaren de straat breder is geworden. De graven, die dichtbij de straat stonden moesten wijken voor het verkeer.

Het is zo lang geleden, dat hij niet meer bij ons is. Piet was 16 jaar toen hij in maart 1951 stierf. Ik was pas 7 jaar, ik kan wel herinneren dat bij de begrafenis ons huis, de grote tuin vol was met mensen. Van overal kwamen ze, kinderen van Nederlandse- als de Maleise Lagere scholen en hun ouders uit Merauke. (De Nederlandse-  Maleise Lagere school, de Dorpsschool Muli en enkele kantoren waren op deze dag dicht ). Kinderen uit Muli, Spadem en Mopah, kinderen die bij mijn vader op school zaten, hun ouders en zijn gemeenteleden.… Wat een medeleven en liefde hadden we ervaren,… ik beleefde dit alles alsof het een droom was.

Hoe ik toen voelde weet ik het nog steeds niet. Nu 61 jaar later ervaar ik het verleden opnieuw… echter emotioneler. De tranen rollen over mijn wangen. Ik kan het niet bedwingen,,,, en dat doe ik het ook niet….
Vele dingen begrijp ik nu nog steeds niet. Hoe mijn ouders uit deze verschrikkelijke situatie waren uitgekomen, kan ik met zekerheid toeschrijven aan hun vast geloof in de Schepper.
Stil, gedachteloos, sta ik met betraande ogen naar het verwaarloosd graf te staren .…
‘Pieter Daniël Lekransy’ …. nauwelijks meer te lezen op zijn grafsteen.
“”Een mens is pas echt vergeten, als zijn naam vergeten is”.”

Dankbaar dat ik samen met Ineke een klein stukje uit ons verleden mogen beleven.

Foto’s © Ahiolo
MAROKE Album 2

Naar Startpagina